چهارشنبه, ۲۲ آذر ۱۳۹۶

رشته علوم تغذیه و رژیم درمانی درباره چیست؟

رشته علوم تغذیه شاخه ای از علم پزشکی می باشد که در آن کارشناس تغذیه پس از شناخت مسائل تغذیه ای و علل مؤثر آن، از طریق ارتقاء پایدار و برابر در سیستم غذا و تغذیه به برنامه ریزی و اجرای خدمات پژوهشی و آموزشی و مراقبت و مشاوره تغذیه ای می پردازد.

این رشته از چه زمانی مطرح شده است؟

در اواخر قرن 18 با استفاده از روش های شیمیایی کربوهیدرات، پروتئین و چربی را در غذاها شناسایی شدند و از سال 1750 ویتامینC و درمان اسکوربوت با آب لیمو و در سال 50 – 1830 درمان راشیتیسم با کره و روغن حیوانی مورد شناسایی قرار گرفت . سپس سوء تغذیه پروتئین – انرژی (PEM) و ارتباط آن با بیماری ها و مرگ و میر به ویژه در جنگ های جهانی و شرایط قحطی شناخته و نقش ریز مغذی ها در تغذیه انسانی مشخص گردید. در ایران آموزشگاه عالی تغذیه وابسته به انستیتو خوار و بار تغذیه ایران در سال 1340 شروع به کار نمود و اولین گروه فارغ التحصیلان کارشناس علوم تغذیه در سال 1344 وارد بازار کار شدند. پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی از آن سال تاکنون ادامه داشته است .

این رشته برای چه کسانی مناسب است؟

این رشته برای دانشجویانی مناسب است که تمایل دارند در مراکز بهداشتی و درمانی، بیمارستان ها، کلینک های تخصصی و یا در مطب های خصوصی به پیشگیری و درمان تغذیه ای بیماران و مراجعه کنندگان بپردازند.

دستاوردهای این رشته چیست؟

دستاوردهای این رشته عبارتند از:

  • رهبری خلاق ، هوشمندانه و علمی مورد نیاز برای بهبود و اصلاح کیفیت مراقبت های تغذیه ای و خدمات آموزشی
  • انجام پژوهش های علمی ، ارتقاء و گسترش دانش تغذیه
  • کاهش هزینه های بهداشتی درمانی
  • طراحی و اجرای برنامه ها و فعالیت های ممتاز دیگر در پیشرفت و بهبود کیفیت خدمات بهداشتی – درمانی
  • گسترش دسترسی به خدمات بهداشتی درمانی و آموزشی با هزینه های مقرون به صرفه
  • کمک به پیشگیری از بسیاری از بیماری های تغذیه ای غیرواگیر دار در سطح کشوری و جهانی
  • آموزش و مشاوره افراد یک جامعه در جهت اصلاح الگوی مصرف و پیروی از استانداردهای تغذیه ای مناسب برای بهبود سلامتی

چرا این رشته مهم است؟

با توجه به رشد رو به افزایش بسیاری از بیماری های غیرواگیر دار از جمله دیابت ، بیماری های قلبی- عروقی، چاقی، سرطان ها و ... و اینکه این بیماری های جز پر هزینه ترین بیماری ها و در عین حال قابل پیشگیری ترین موارد می باشد و با مطالعات گسترده ای که در این زمینه ها صورت گرفته است ، تغذیه دارای نقش بسیار مهمی در زمینه پیشگیری و درمان این بیماری ها دارد و به افراد کمک می کند که با پیروی از یک الگوی تغذیه ای مناسب در جاده سلامتی قدم بردارند.

دانش آموختگان این رشته چه توانمندی هایی کسب می کنند؟

1- در نقش مدیریتی

2-1- برنامه ریزی در واحد های تحت پوشش

2-1- برآورد اعتبارات مالی و پیشنهاد بودجه

3-1- نظارت و کنترل بر اجرای برنامه های جاری مرتبط با غذا و تغذیه و ارزشیابی آن ها

4-1- برقراری هماهنگی های لازم درون بخشی و برون بخشی

5-1- همکاری و هماهنگی در اجرای طرح های پژوهشی

6-1- سعی و تلاش در استفاده از آخرین اطلاعات علمی درزمینه های تخصصی

2- در نقش مشاوره ای ، مراقبتی

1-2- ایجاد ارتباط فعال با فرد و جامعه

2-2- تشکیل پرونده تغذیه ای و ثبت اطلاعات (تاریخچه ای ، بالینی ، آزمایشگاهی )

3-2- ارزیابی تغذیه ای فرد یا جامعه

4-2- غربالگری اولیه افراد در معرض خطر

5-2- تعیین نیاز های تغذیه ای

6-2- تنظیم و توصیه رژیم غذایی بر اساس داده های مصرف ، تن سنجی ، بالینی و نتایج آزمایشگاهی

7-2- ارزیابی نیازهای آموزشی بیمار

8-2- تبادل اطلاعات با گروه پزشکی در مورد افراد بیمار

9-2- آموزش و تفهیم برنامه غذایی تنظیم شده

10-2- پیگیری و پایش پیشرفت تغذیه ای

11-2- سعی و تلاش در استفاده از آخرین اطلاعات علمی موجود

12-2- ایجاد هماهنگی درون بخشی و برون بخشی

13-2- همکاری در اجرای طرح های پژوهشی معتبر

3- در نقش آموزشی – پژوهشی

1-3- ارزیابی نیازهای آموزشی گروه هدف

2-3- تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده و تعیین وضعیت موجود

3-3- برنامه ریزی آموزشی

4-3- هماهنگی درون بخشی و برون بخشی برای اجرای برنامه

5-3- اجرای برنامه های آموزشی و ارزشیابی آن

6-3- تنظیم گزارش و جمع آوری اطلاعات و آمار های مربوطه و ارائه ی آن ها

7-3- شرکت در سمینار ها ، کنگره ها ، دوره های آموزشی و استفاده از منابع علمی روزآمد

6-3- تهیه ابزار های آموزشی

بازار کار این رشته چگونه است؟

رشته علوم تغذیه و رژیم درمانی رشته‌ای نرو به رشد و دارای قابلیت پیشرفت در ایران است و در مقطع کارشناسی از بازار کار نسبتاً خوبی برخوردار است. زمینه های شغلی این رشته عبارتند از:

  • کارشناس بخش تغذیه در مراکز بهداشتی درمانی
  • مشاوره بخش تغذیه در مراکز ارائه کننده خدمات غذایی مانند کترینگ های هوایی، بیمارستان ها و ..
  • مشاور بالینی تغذیه در بخش های مختلف بیمارستانی و کلینیک های تخصصی
  • مشاور و مسئول فنی در کارخانجات تولید کننده مواد غذایی
  • ارائه مشاوره و رژیم درمانی تخصصی در دفاتر مشاوره خصوصی تغذیه
  • مشاور امور پژوهشی در مراکز تحقیقاتی
  • کمک در برنامه ریزی و مدیریت تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه در سیاست گذاری های کلان تغذیه در جامعه و انیستیتوهای تحقیقاتی

مهم ترین دروس این رشته چیست؟

دروس پزشکی و علوم پایه شامل: فیزیولوژی، آناتومی، بیوشیمی، میکروب شناسی، اپیدمیولوژی بیماری ها، جامعه شناسی پزشکی، داروشناسی ، پاتوفیزیولوژی ، اصول ایمونولوژی، انگل شناسی، آمار حیاتی، مبانی روان شناسی،

دروس صنایع غذایی شامل: میکروبیولوژی مواد غذایی، شیمی تجزیه مواد غذایی،بهداشت و مسمومیت های مواد غذایی، اصول و روش های نگه داری مواد غذایی، اثر فرایند بر ارزش غذا، کاراموزی در عرصه صنایع غذایی

دروس تخصصی تغذیه: اصول تغذیه اساسی 1 و2، اصول تنظیم برنامه های غذایی، اصول مشاوره تغذیه ای، تغذیه در دوران های مختلف زندگی، مدیریت خدمات غذایی، اکولوژی غذا و تغذیه، فیزیولوژی تغذیه ، رژیم درمانی 1 و2 ، ارزیابی وضعیت تغذیه ای، مدیریت خدمات غذایی، بیماری های ناشی از سوء تغذیه، تغذیه گروه ها و شرایط ویژه، ، اصطلاحات پزشکی، روش تحقیق در علوم بهداشتی، کارآموزی تغذیه در بیمارستان، کارآموزی در مراکز بهداشتی- درمانی

دانش آموختگان این رشته، در مقطع کارشناسی ارشد چه رشته هایی می توانند ادامه تحصیل دهند؟

دانش آموختگان کارشناسی علوم تغذیه می تواند در مقطع ارشد کارشناسی ارشد علوم تغذیه، تغذیه بالینی، علوم بهداشتی در تغذیه، کارشناسی ارشد تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه و تغذیه در ورزشکاران به صورت تخصصی رشته تغذیه ادامه تحصیل دهند و علاوه بر زیرگروه های تغذیه می توانند در مقطع ارشد رشته ای زیر نیز ادامه تحصیل دهند:

  • بهداشت و ایمنی مواد غذایی
  • علوم و صنایع غذایی (گرایش کنترل کیفی و بهداشتی)
  • میکروب شناسی مواد غذایی
  • بیوشیمی بالینی
  • ژنتیک انسانی
  • سم شناسی
  • کنترل مواد خوراکی و آشامیدنی
  • سلامت سالمندی
  • ترکیبات طبیعی و دارویی