شنبه, ۲۸ مرداد ۱۳۹۶

1- معرفی رشته کارشناسی پیوسته علوم تغذیه

Nutrition Sciences ( B.Sc.)

رشته علوم تغذیه شاخه ای از علوم زیستی و آمیزه ای از علم و هنر است که در آن کارشناس تغذیه پس از شناخت مسائل تغذیه ای و علل مؤثر آن، از طریق ارتقاء پایدار و برابر در سیستم غذا و تغذیه به برنامه ریزی و اجرای خدمات پژوهشی و آموزشی و مراقبت و مشاوره تغذیه ای می پردازد. این رشته شامل تعدادی فعالیت های جامع و مشارکتی است که نیاز به دانش عمیق فیزیولوژی ، جنبه های زیست پزشکی، متابوليسم غذا و مواد مغذي و اپيدميولوژي بیماری های ناشی از سوء تغذیه و راه های مقابله با آن ها از يك سو و جنبه هاي اكولوژيك، فرهنگي و اجتماعي- اقتصادي موثر در انتخاب، دسترسي و مصرف غذاها از سوي ديگر دارد که بدینوسیله به درمان مؤثر کمک کرده و موجب ارتقاء سلامتی و فرهنگ تغذیه ای جامعه میگردد.

2 – تاریخچه رشته و پیشرفت های جدید :

الف ) در دنیا: تا قبل از زمان لاوازیه (پدر علم تغذیه) مردم از منابع طیبعی تغذیه می کردند و بیشتر اطلاعات این دوره متکی به دانشمندان اسلامی است و این دوره به عنوان عصر طبیعی نامیده می شود . در اواخر قرن 18 لاوازیه به روش های شیمیایی کربوهیدرات، پروتئین و چربی را در غذاها شناسایی نمود و از سال 1750 ویتامینC و درمان اسکوربوت با آب لیمو و در سال 50 – 1830 درمان راشیتیسم با کره و روغن حیوانی مورد شناسایی قرار گرفت . سپس سوء تغذیه پروتئین – انرژی (PEM) و ارتباط آن با بیماری ها و مرگ و میر به ویژه در جنگ های جهانی و شرایط قحطی شناخته و نقش ریز مغذی ها در تغذیه انسانی مشخص گردید. از سال 1950 به بعد، با مطالعه سلولی و مولکولی متابولیسم تغذیه و نیاز های تغذیه ای شناسایی شد و همچنین مسائل مرتبط با تغذیه یعنی ایمنی غذا ، صنایع غذایی، برچسب گذاری، مقادیر توصیه شده روزانه (RDA) و استاندارد های غذایی و تغذیه ای مطرح گردید. علاوه بر این، بیولوژی سلولی- مولکولی، نقش عوامل مختلف مربوط به غذا و تغذیه یعنی کشاورزی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و ... گسترش یافت و منجر به ایجاد تخصص های مختلف در رشته تغذیه در مقاطع مختلف گردید . امروزه با فرضیه تنظیم تغذیه جنینی و ارتباط آن با بروز بیماری ها در سال های بعد و نیز رابطه تغذیه با بروز بیماری ها ی مزمن و تحلیل برنده که امروزه بالاترین علت مرگ و میر و ناتوانی های انسانی در دنیا محسوب می شوند، علم تغذیه یکی از اصلی ترین زمینه های بحث و تحقیق به شمار می رود .

ب) در ایران : آموزشگاه عالی تغذیه وابسته به انستیتو خوار و بار تغذیه ایران در سال 1340 شروع به کار نمود و اولین گروه فارغ التحصیلان کارشناس علوم تغذیه در سال 1344 وارد بازار کار شدند. پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی از آن سال تاکنون ادامه داشته است . هدف اوليه از تربيت نيروي كار در اين حوزه كمك به تحقق اهداف انستيتو یعنی گردآوري و ارزيابي اطلاعات در زمينه مصرف غذايي كشور و همكاري در درمان مشكلات تغذيه اي رايج بوده است، اما با تحول در رشته تغذيه، گسترش پژوهش و ضرورت استفاده از تغذيه دانان در برنامه هاي بخش بهداشت و درمان كشور، ضرورت تربيت كارشناس ارشد رشته علوم تغذيه مطرح شد و از سال 1351 آغاز گرديد. با كسب شناخت بيشتر از نقش تغذيه در سبب شناسي و درمان بيماري ها و نيز ضرورت پرداختن به تغذيه در روند توسعه كشورها و از جمله توجه به آن در برنامه هاي توسعه ملي و پيرو پيشنهاد كنگره تغذيه ايران در مورد تاسيس دوره دكتراي تغذيه، ضرورت تربيت پژوهشگران و متخصصان تغذيه در سطوح بالاتر مطرح گرديد و بدین ترتيب، مقطع دكتري تخصصي(Ph.D.) علوم تغذيه از سال 1374 راه اندازي شد.

1- فلسفه برنامه کارشناسی تغذیه :

ما باور داریم غذای مناسب ( کمیت و کیفیت کافی ) حق اساسی آحاد جامعه است . این باور زمانی عینیت پیدا می کند که دریافت با شرایط فیزیولوژیکی ، پاتوفیزیولوژی ، اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی افراد جامعه منطبق باشد . کارشناس تغذیه مسئول است که خدمات مراقبت های تغذیه ای را برای کلیه افراد جامعه بدون تبعیض ، ارائه دهد . برای این منظور باید کارشناسانی تربیت کنیم که مهارت های حرفه ای و اعتقادی منطبق با فلسفه مذکور را برای ارائه در سطح ملی و بین المللی دارا باشند . کارشناس تغذیه زمانی قابلیت ارائه خدمات در چنین سطحی را دارا خواهد بود که مهارت های متناسب با جامعه در حال تغییر و پیچیده امروز جهانی را داشته باشد . هدف از تربیت کارشناس تغذیه ، پرورش افرادی با مهارت های حرفه ای ، ارتباطی مناسب برای درمان ، پیشگیری از مسائل تغذیه ای و ارتقاء وضعیت تغذیه ای فرد و جامعه با دیدگاه کل نگر (Holistic) و جامعه نگر (Communit Oriented) می باشد . ما بر این باوریم که متخصصین آموزش دهنده در این رشته توجه به مبانی الهی و دین و ارزش های آن ، کرامت و رشد و تعالی انسان و همچنین فرهنگ غنی ملی و اسلامی را در چار چوب برنامه ریزی های خود قرار داده ، رعایت آن را از وظایف حرفه ای خود می دانند و در این راستا ارائه خدمات آموزشی _ پژوهشی _ تغذیه ای با تأکید بر ارزشهای اخلاقی انسان و اسلام صورت میگیرد .

2- رسالت برنامه آموزشی در تربیت نیروی انسانی :

با استحکام بخشیدن به ارزش های اعتقادی انسان ، مأموریت گروه های آموزشی و دانشکده های تغذیه ، تربیت کارشناس تغذیه ای است که قادر به رهبری خلاق ، هوشمندانه و علمی مورد نیاز برای بهبود و اصلاح کیفیت مراقبت های تغذیه ای و خدمات آموزشی باشد و با انجام پژوهش های علمی ، ارتقاء و گسترش دانش تغذیه ، طراحی و اجرای برنامه ها و فعالیت های ممتاز دیگر در پیشرفت و بهبود کیفیت این مأموریت اهتمام ورزد.

3- چشم انداز برنامه آموزشی در تربیت نیروی انسانی :

 

  • ارائه کاملترین و کارآمدترین عملکرد در چارچوب استاندارد و ایمنی ممکن ، مبتنی بر پژوهش ها و دانش روز
  • تشخیص نیاز های تغذیه ای حال و آینده جامعه به عنوان یکی از اعضاء تیم سلامت
  • ارائه خدمات با بالاترین سطح هزینه – اثر بخشی- در موقعیت های مختلف ، با هدف نهائی حفظ و بهبود کیفیت زندگی
  • ایجاد فضای آموزشی جهت هموارسازی راه برای فعالیت علمی دانشجو و اعضای هیأت علمی
  • ایجاد زمینه رقابت سازنده برای رشد و تعالی دانشجویان در مراحل بعدی

 

4- اهداف کلی رشته(Aim) :

هدف از دوره کارشناسی علوم تغذیه ، آماده سازی دانشجویان برای اشتغال در حرفه تغذیه است . این برنامه ، آموزش کلی و حرفه ای مورد نیاز برای شناختن انسان ، فرهنگ و محیط او را فراهم می سازد . دانشجوی این رشته با کسب مهارت های نظری و عملی قادر به تأمین حفظ و ارتقاء سطح تغذیه افراد جامعه در سلامت و بیماری خواهد بود .

فارغ التحصیل دوره کارشناسی علوم تغذیه باید:

اصالت اخلاقی و معنوی برای مراقبت های تغذیه ای افراد سالم و بیمار را دارا باشد .

قادر به تلفیق دانش پایه ای از مذهب ، فلسفه و علوم طبیعی و رفتاری در حرفه تغذیه باشد .

قادر به تلفیق اصول علم تغذیه در ارائه خدمت به صورت دلسوزانه و ماهر باشد .

نشان دهد که مهارت های مؤثر در ایجاد ارتباط و همکاری با مراجعین و سایر ارائه دهندگان خدمات بهداشتی و افراد جامعه را دارد .

مهارت های لازم برای ارزیابی و تشخیص مسائل تغذیه ای و برنامه ریزی جهت ارتقاء سلامت در سطح فرد ، خانواده ، گروه و جامعه را ارائه کند .

بتواند اصول مدیریت در محیط کار و موقعیت شغلی را به منظور افزایش اثر بخشی مراقبت های تغذیه ای بکار گیرد .

متعهد به رشد و تحول خود و پیشبرد از طریق شرکت در فععالیت های آموزشی ، اجتماعی و سازمانی است .

قادر به درک نتایج یافته های پژوهش های علمی برای کاربرد در حرفه خود باشد .

5- نقش های دانش آموختگان در برنامه آموزشی:

مدیریتی - مشاوره ای ، مراقبتی - آموزشی و پژوهشی

6- وظایف حرفه ای دانش آموختگان در برنامه آموزشی:

1-در نقش مدیریتی

2-1- برنامه ریزی در واحد های تحت پوشش

2-1- برآورد اعتبارات مالی و پیشنهاد بودجه

3-1- نظارت و کنترل بر اجرای برنامه های جاری مرتبط با غذا و تغذیه و ارزشیابی آن ها

4-1- برقراری هماهنگی های لازم درون بخشی و برون بخشی

5-1- همکاری و هماهنگی در اجرای طرح های پژوهشی

6-1- سعی و تلاش در استفاده از آخرین اطلاعات علمی درزمینه های تخصصی

2-در نقش مشاوره ای ، مراقبتی

-2- ایجاد ارتباط فعال با فرد و جامعه

2-2- تشکیل پرونده تغذیه ای و ثبت اطلاعات (تاریخچه ای ، بالینی ، آزمایشگاهی )

3-2- ارزیابی تغذیه ای فرد یا جامعه

4-2- غربالگری اولیه افراد در معرض خطر

5-2- تعیین نیاز های تغذیه ای

6-2- تنظیم و توصیه رژیم غذایی بر اساس داده های مصرف ، تن سنجی ، بالینی و نتایج آزمایشگاهی

7-2- ارزیابی نیازهای آموزشی بیمار

8-2- تبادل اطلاعات با گروه پزشکی در مورد افراد بیمار

9-2- آموزش و تفهیم برنامه غذایی تنظیم شده

10-2- پیگیری و پایش پیشرفت تغذیه ای

11-2- سعی و تلاش در استفاده از آخرین اطلاعات علمی موجود

12-2- ایجاد هماهنگی درون بخشی و برون بخشی

13-2- همکاری در اجرای طرح های پژوهشی معتبر

3-در نقش آموزشی – پژوهشی

ارزیابی نیازهای آموزشی گروه هدف

2-3- تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده و تعیین وضعیت موجود

3-3- برنامه ریزی آموزشی

4-3- هماهنگی درون بخشی و برون بخشی برای اجرای برنامه

5-3- اجرای برنامه های آموزشی و ارزشیابی آن

6-3- تنظیم گزارش و جمع آوری اطلاعات و آمار های مربوطه و ارائه ی آن ها

7-3- شرکت در سمینار ها ، کنگره ها ، دوره های آموزشی و استفاده از منابع علمی روزآمد

6-3- تهیه ابزار های آموزشی

7- استراتژی های اجرایی برنامه آموزشی

برنامه آموزشی دوره کارشناسی تغذیه دارای استراتژی های زیر می باشد :

  • مبتنی بر نیاز های ملی و محلی است .
  • بر پیشگیری و درمان بیماری ها و ارتقاء سلامت جامعه تأکید دارد .
  • مبتنی بر حل مشکلات سلامت جامعه است .
  • به آموزش سرپایی تأکید دارد .

8- مقاطع تحصیلی و گرایش های رشته:

در حال‌ حاضر اين‌ رشته‌ در سه‌ مقطع‌ كارشناسي‌ پيوسته‌، كارشناسي‌ ارشد ناپيوسته (در سه گرایش علوم تغذیه، علوم بهداشتی در تغذیه ، تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه)‌ و دكتري تغذیه‌ در كشور ارائه‌ مي‌گردد.

8-1: مقطع کارشناسی ارشد (M.Sc)

8-1-1: کارشناسی ارشد علوم تغذیه

معرفی رشته:

این رشته‌ به‌ رژیم‌ درمانی‌، اصول‌ علم‌ تغذیه‌، ارزش‌ مواد غذایی‌ و نحوه‌ تغذیه‌ مناسب‌ برای‌ حفظ‌ سلامت‌ بدن‌ می‌پردازد. در این‌ میان‌ اصول‌ علم‌ تغذیه‌ بررسی‌ می‌کند که‌ چه‌ فرآیندی‌ روی‌ مواد غذایی‌ خورده‌ شده‌ انجام‌ می‌گیرد تا جذب‌ یا دفع‌ شود و رژیم‌ درمانی‌ نیز نوع‌ رژیم‌ غذایی‌ لازم‌ در بیماری‌های‌ مختلف‌ را مشخص‌ می‌کند.

فارغ التحصیلان این رشته در حوزه های زیر قادر به ارائه خدمات تخصصی خواهند بود:

فارغ التحصیل این رشته می تواند در بیمارستان ها، درمانگاه ها، مراکز تحقیقاتی، مراکز بهداشتی- درمانی، کارخانجات تولید مواد غذایی و ... مشغول به فعالیت شود. همچنین، با داشتن سرمایه، تجربه و شرایط لازم می تواند به طور مستقل دفتر مشاوره تغذیه راه اندازی کند (شرایط لازم را می توان در آدرس روبرو مشاهده نمود: ( http://www.mcls.gov.ir/fa/law/76).

از سایر فعالیت هایی که فارغ التحصیلان این رشته می توانند انجام دهند می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

انجام خدمات مربوط به تغذیه و رژیم درمانی به مراجعه کنندگان، شناسایی و ارزیابی نیازهای مراجعه کنندگان، تهیه و ارائه برنامه های غذایی مناسب به مراجعه کنندگان، ارزیابی اثرات برنامه های غذایی و تغییر آنها در صورت لزوم، صحبت کردن و انگیزه دادن به مراجعه کنندگان برای دنبال کردن برنامه های غذایی خود، تشخیص مشکلات تغذیه ای موجود در جامعه، تهیه برنامه های اجرایی برای رفع مشکلات تغذیه در جامعه، ارائه برنامه و دستورالعمل برای افزایش ارزش غذایی مواد خوراکی

تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها: 32 واحد

دروس تخصصی اجباری: 20 واحد

دروس تخصصی اختیاری: 6

منابع مورد نیاز جهت آزمون کارشناسی ارشد علوم تغذیه تغذیه، بیوشیمی، فیزیولوژی و زبان انگلیسی (عمومی)

8-1-2: کارشناسی ارشد علوم بهداشتی در تغذیه

معرفی رشته:

این رشته آمیخته ای از علوم زیستی، بهداشتی و تغذیه است که بر پایه علم تغذیه و با توجه به عوامل فیزیکی، فرهنگی و اجتماعی – اقتصادی، در راستای ارتقاء سلامت جامعه گام بر می دارد.

فارغ التحصیلان این رشته در حوزه های زیر قادر به ارائه خدمات تخصصی خواهند بود:

برنامه ريزي و ارائه خدمات تغذيه اي براي بيماران در بيمارستان ها و مراكز بهداشتي، شركت در فعاليت هاي فرآوري غذا در مراكز تغذيه همگاني، بررسي و تحقيق و آموزش متون تغذيه اي در واحد هاي آموزشي و تحقيقاتي، انجام خدمات تغذيه اي براي واحد هاي دست اندركار تغذيه جامعه و تنظيم و اجراي برنامه هاي آموزش تغذيه عمومي يا سرپرستي، طرح ريزي و هماهنگي امور مرتبط با تغذيه

ارائه خدمات تخصصي در واحد هاي توليدي و آزمايشگاه هاي مواد غذايي، آرايشي و بهداشتي كارخانجات و موسسات دولتي، نظارت بر شاخص هاي ساخت و كنترل مواد، نظارت و كنترل در امر توليد و ساخت مواد غذايي، آرايشي و بهداشتی

جمع آوري، تحليل آمار و اطلاعات، نظارت، پايش و ارزيابي موثر جهت مبارزه با بيماري هاي بومي، واگير و غير واگير، استخراج و تعيين شاخص هاي بهداشتي بيماريها با توجه به اولويت هاي بين المللي، منطقه اي و ملي وانجام بررسيها و مطالعات اپيدميولوژيک در شرايط عادي، مواجهه با طغيان بيماري ها در شرايط بحراني يا سرپرستي، طرح ريزي و هماهنگي امور مرتبط با مبارزه با بيماري ها

تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها: 32 واحد

دروس تخصصی اجباری: 22 واحد

دروس تخصصی اختیاری: 4 واحد

پایان نامه: 6 واحد

منابع مورد نیاز جهت آزمون کارشناسی ارشد علوم بهداشتی در تغذیه تغذیه، بیوشیمی، فیزیولوژی و زبان انگلیسی (عمومی)

8-1-3: کارشناسی ارشد تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه

دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته رشته علوم تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه رشته ای است که طی آن دانشجویان با مبانی علم تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه و علوم وابسته به آن آشنا شده و قادر خواهند بود در چنین شرایطی خدمات لازم را در زمینه برنامه ریزی و مدیریت تغذیه ، آموزش و سایر جنبه های کاربردی و اختصاصی در شرایط عادی ، بحران و اضطراب ( جنگ ، زلزله ، سیل و ...) به مردم و افراد ذیربط در نیروهای مسلح و هلال احمر ارائه نمایند.

با توجه به نقش و اهمیت تغذیه در شرایط بحران و حوادث غیر مترقبه ضرورت وجود برنامه ریزی ، آموزش نیروهای اجرایی و ماهر ، کنترل کیفیت مواد غذایی ، انجام تحقیقات در زمینه های مختلف علوم تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه ، امور پشتیبانی ، فرمولاسیون جیره های غذایی بر حسب نوع بحران ، حوادث و عملیات نظامی در شرایط آب و هوایی گوناگون و نهایتاً تربیت افراد ماهر مورد نیاز جهت انجام ماموریت های فوق، رسالت این رشته به خوبی روشن می گردد.

با توجه به تکرار حوادث و بلایای طبیعی و غیر طبیعی در ایران و اینکه کشور ایران جزء 10 کشور اول بلا خیز جهان می باشد و همچنین استقرار کشور عزیز ایران در منطقه ای که از نظر جغرافیای نظامی ، دارای وضعیت استراتژیک خاصی می باشد، لازم است آمادگی همه جانبه در مقابله با بحرانها را داشته باشیم. آموزش و پژوهش ، مدیریت و آمادگی در جهت تغذیه مناسب مردم، نیروهای امداد و نجات و نیروهای مسلح در شرایط مختلف بحران حاصل از جنگ و حوادث غیر مترقبه از امور ضروری در این شرایط می باشد.

فارغ التحصیلان این رشته در حوزه های زیر قادر به ارائه خدمات تخصصی خواهند بود:

کمک در برنامه ریزی و مدیریت تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه

کمک در طراحی ، فرمولاسیون و ساخت جیره های غذایی برای شرایط بحران و جنگ های NBC (هسته ای ، بیولوژیک و شیمیایی)

انجام وظیفه به عنوان کارشناس کنترل کیفیت مواد غذایی در مراکز تهیه و تامین مواد غذایی هلال احمر و نیروهای مسلح

مدیریت بهداشت مواد غذایی در ادارات وابسته به نیروهای مسلح و هلال احمر

انجام تحقیقات تغذیه ای متناسب با نیازهای جامعه، سازمانها و مراکز در شرایط بحران و حوادث غیر مترقبه و نیروهای نظامی

همکاری در زمینه آموزش های اختصاصی تغذیه در بحران برای مخاطبین و دست اندرکاران بهداشت و سلامت جامعه در شرایط عادی ، بحرانو نظامی

منابع مورد نیاز جهت آزمون کارشناسی ارشد در بحران و حوادث غیر مترقبه تغذیه، بیوشیمی، فیزیولوژی و زبان انگلیسی (عمومی)

شایان ذکر است فارغ التحصیلان کارشناسی علوم تغذیه علاوه بر سه گرایش کارشناسی ارشد تغذیه (ذکر شده در بالا) ، می توانند در رشته های زیر در مقطع کارشناسی ارشد ادامه تحصیل دهند: (بر اساس دفترچه کنکور کارشناسی ارشد علوم پزشکی 95-94)

  • بهداشت و ایمنی مواد غذایی
  • علوم و صنایع غذایی (گرایش کنترل کیفی و بهداشتی)
  • میکروب شناسی مواد غذایی
  • بیوشیمی بالینی
  • ژنتیک انسانی
  • سم شناسی
  • کنترل مواد خوراکی و آشامیدنی
  • سلامت سالمندی
  • ترکیبات طبیعی و دارویی

*** جهت كسب اطلاعات از آخرين تغيرات در مدارك تحصيلي مورد پذيرش و مواد امتحاني و ضرایب آزمون ورودي هر سال تحصيلي، به دفترچه آزمون کارشناسی ارشد رشته هاي علوم پزشكي مربوط به آن سال تحصيلي مراجعه شود.

8-2: مقطع دکتری تخصصی ((Ph.D

شرايط ورود به دوره دكتري تغذيه عبارتست از:

داشتن دانشنامه كارشناسي ارشد ناپيوسته در يكي از رشته هاي علوم تغذيه، علوم بهداشت در تغذيه و يا دكتراي عمومي در رشته هاي پزشكي و يا دامپزشكي.

مواد و ضرايب آزمون دوره ي دكتري تخصصي(Ph.D) رشته علوم تغذيه:

منابع مورد نیاز جهت آزمون دکتری علوم تغذیه تغذیه، بیوشیمی، فیزیولوژی و زبان انگلیسی (به صورت آزمون جداگانه وزارت بهداشت یا علوم به ترتیب با عنوان HMLE یا MSRT و دریافت نمره 50 به بالا)

شایان ذکر است فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد علوم تغذیه علاوه بر دوره دکتری تخصصی تغذیه، می توانند در رشته های زیر در مقطع دکترا ادامه تحصیل دهند: (بر اساس دفترچه کنکور دکتری تخصصی علوم پزشکی 93-94)

  • سیاست های غذا و تغذیه
  • اپیدمیولوژی
  • بیوشیمی بالینی
  • انفورماتیک پزشکی
  • سلامت در بلایا و فوریتها
  • سلامت و رفاه اجتماعی
  • سالمند شناسی
  • نانو فناوری پزشکی
  • پزشکی مولکولی

***جهت كسب اطلاعات از آخرين تغيرات در مدارك تحصيلي مورد پذيرش و مواد امتحاني و ضرایب آزمون ورودي هر سال تحصيلي، به دفترچه آزمون دكتري تخصصي(Ph.D) رشته هاي علوم پزشكي مربوط به آن سال تحصيلي مراجعه شود.

9- شرایط و نحوه پذیرش دانشجو :

بصورت متمرکز از طریق شرکت در آزمون سراسری خواهد بود .

10- رشته های مشابه در خارج از کشور :

اين رشته معادل رشته Nutritional Science يا Human Nutrition در دانشگاه هاي خارج از كشور مي باشد. برخي شاخه هاي جديد اين رشته در خارج از كشور عبارتند از: اپيدميولوژي تغذيه، سياست ها و برنامه هاي غذا و تغذيه، ارتباطات در تغذيه و تغيير رفتار، تغذيه سلولي و ملكولي و غذا، جمعيت و محيط زيست.

11- رشته های مشابه در داخل کشور:

ندارد .

12- شرایط مورد نیاز برای راه اندازی رشته :

طبق ضوابط و شرایط شورای نظارت ، ارزشیابی و گسترش دانشگاه های علوم پزشکی کشور .

13- موارد دیگر (بورسیه) :

ندارد .