سه شنبه, ۲۵ مهر ۱۳۹۶

نام و تعريف رشته:‌ كارشناسی ارشد ناپيوسته گفتار درمانی speech therapy (M.Sc)

كارشناسی ارشد ناپيوسته گفتار درمانی يكی از شاخه‌های علوم پزشكی و نخستين مقطع پس از دوره كارشناسی است.‌ در طي اين دوره،‌ دانشجويان اندازهگيری دقيق اجزای مختلف گفتار و زبان را می‌آموزند، جنبه‌های پيچيده و دشوار اختلالات آن را مورد بررسی قرار می‌دهند و با روش‌های شناسايی و باعث بهبود بخشيدن به آن‌ها در كودكان و بزرگان می‌شوند. دانش آموختگان اين دوره علاوه بر بدست آوردن مهارت‌های علمی و عملی اختلاف رشته، روش‌های پژوهش را فرا می‌گيرند و با شركت در انجام پروژه‌های پژوهشی جنبه‌های هنجار و ناهنجار را در گفتار و زبان طبيعی و مرضي كشف می‌كنند و به پيشبرد مرزها گسترش روحيه علمی و افزايش سطح سلامت جامعه كمک می‌نمايند. در اين رشته براي اختلالات و چاره‌انديشی براي بهبود آن‌ها از روش‌های غير تهاجمی استفاده می‌شود.

تاريخچه گفتار درمانی در ايران

سال تأسيس: 1352 زير نظر مدرسه عالی توانبخشی

پيوستن به دانشگاه علوم پزشکی ايران: 1358

مقطع کارشناسی: 1352

مقطع کارشناسی ارشد: 1372

مقطع دکتری تخصصی: 1387

پيشينه گفتار درمانی در ايران

سال 1352 همزمان با تأسيس مدرسه عالی توانبخشی، آموزش رسمی گفتار درمانی در ايران آغاز شد، که بعد از انقلاب اسلامی تحت نظر دانشگاه علوم پزشکی ايران قرار گرفت.

سال 1372 دانشگاه علوم بهزيستی و توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان و دانشگاه علوم پزشکی تهران

سال 1374 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

سال 1383 دانشگاه علوم پزشکی اهواز

سال 1387 دانشگاه علوم پزشکی شیراز و زاهدان

سال 1388 دانشگاه علوم پزشکی مشهد و همدان

سال 1390 مرکز آموزش عالی وارستگان

سال 1374 انجمن گفتار درمانی تاسيس شد و رسما فعاليت خود را در زمينه‌های علمی و صنفی آغاز کرد.

سال 1382،‌ استقلال حرفه ای فارغ التحصيلان گفتار درمانی رسما پذيرفته شد و امکان تاسیس دفاتر گفتار درمانی بصورت خصوصی فراهم شد. پيش از اين فارغ التحصيلان اين رشته فقط می‌توانستند در مراکز دولتی شامل بيمارستان‌ها،‌درمانگاه‌ها،‌مراکز مختلف بهزيستی، مدارس استثنایی و نيز به صورت ويزيت بيماران در منزل مشغول به کار شدند.

در سال 1382 دوره دکترای گفتار درمانی به تصويب رسيد و از سال 1387 اولین دوره دانشجویان دکتری تحصیل در این مقطع را آغاز کردند.

پيشينه گفتار درمانی در وارستگان

پس از بازدید اعضای محترم بورد گفتار درمانی کشور در خرداد ماه 1389,‌ شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی با راه اندازی رشته‌ی گفتار درمانی در مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در بهمن 1389 موافقت به عمل آورد.

بر این اساس,‌ مرکز آموزش عالی علوم پزشکی وارستگان,‌ برای اولین بار در ایران به عنوان یک مرکز آموزش عالی غیر دولتی از مهرماه 1390 اقدام به پذیرش دانشجو می نماید.

معرفی رشته گفتاردرمانی

گفتاردرمانی‌ (آسیب شناسی گفتار و زبان)‌ یکی از رشته‏‌های علوم پزشکی در شاخه توانبخشی است که به آسیب شناسی جنبه‏ های مختلف گفتار و زبان و تشخیص و درمان اختلالات مربوط بدان می‏‌پردازد.‌کسب مهارت در این رشته مستلزم فراگیری مباحث پایه از جمله نوروآناتومی و فیزیولوژی مکانیسم گفتار، زبان‌شناسی و آواشناسی، روانشناسی و روانپزشکی و نیز مباحث تخصصی بیماری‌شناسی، ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان است.‌آسیب شناس گفتار و زبان باید در آغاز از ماهیت گفتار و زبان و رشد طبیعی آن آگاه گشته و سپس با انواع اختلالات مربوط به آن آشنا شود.‌سپس در مرحله اول در جهت پیشگیری از بروز اینگونه اختلالات از طریق آموزش‏‌های انفرادی و گروهی اقدام کند و در مراحل بعدی به ارزیابی و تشخیص اختلالات و تلاش برای درمان، اصلاح و جلوگیری از افزایش شدت آنها بپردازد.‌اختلالات‌ گفتار درمانی،‌آن‌ دسته‌ از اشكالات‌ يا نقص‌‌هايی هستند كه‌ بر روی زبان‌،‌ گفتار،‌ صدا و آهنگ‌ اثر می‌گذارند لذا براي‌ آشنايی با موضوعات‌ فوق‌ الذكر به‌ طور مختصر آنها را شرح‌ می‌دهيم‌:

1) زبان‌:‌ عبارت‌ است‌ از وسيله‌ای كه‌ باعث‌ انتقال‌ افكار و مفاهيم‌ به‌ ديگران‌ می‌شود مانند:‌ صحبت‌ كردن‌،‌ نوشتن‌ اشارات‌،‌ پانتوميم‌ و...

2) گفتار:‌ قسمتی از زبان‌ است‌ كه‌ در آن‌ برای انتقال‌ افكار و مفاهيم‌ به‌ ديگران‌ از صداها،‌ كلمات‌ و تركيب‌ و تركيب‌ منظم‌ و با قاعده‌ آن‌ها استفاده‌ می‌كنيم‌.

3) صدا:‌ عبارت‌ است‌ از ارتعاش‌ تارهای صوتی، و وسيله‌ای براي‌ ارائه‌ صداهای لازم‌ در گفتار

4) آهنگ‌: عبارت‌ است‌ از رعايت‌ فواصل‌ زمانی در ادای صداها يا كلمات‌ كه‌ كلمات‌ انسان‌ را آهنگ‌ و نظم‌ خاصی می‌بخشد.

مواد امتحانی و ضرايب آنها:

اختلالات اكتسابی زبان 2
اختلالات زبان در دوره رشد 2
اختلالات واج شناختی و آواشناختی 2
اختلالات صوت 2
اختلالات روانی گفتار 2

رشته‌های مشابه در داخل كشور:

در داخل كشور مشابه اين رشته وجود ندارد.

رشته‌های مشابه در خارج از كشور:

رشته‌های مشابه اين رشته كه در دانشگاه‌های كشورهای ديگر تدريس می‌شوند عبارتند از:

الف: اختلالات ارتباطی (Communication Disorders) در آمريكا،‌ انگليس،‌ استراليا و كانادا.

ب: آسيب شناسی گفتار و شنوايی شناسی (Speech pathology and Audiology) در آمريكا، ‌استراليا و كانادا.

ج: اختلالات گفتار،‌ زبان و شنوايی (Speech Language and Hearing Disorders) در آمريكا،‌استراليا و كانادا.

د: آسيب شناسی گفتار و زبان (Speech and Language pathology) در آمريكا،‌ استراليا،‌ كانادا.

شرايط موردنياز براي راه اندازی رشته:

طبق شرايط و ضوابط شورای نظارت،‌ ارزشيابی،‌ و گسترش دانشگاه‌های علوم پزشكی كشور می‌باشد.

شرايط ديگر مانند بورسيه:

ندارد.

مشخصات دوره كارشناسی ارشد گفتار درمانی

1- طول دوره و ساختار آن:

طول تحصيلی در اين دوره براساس آيين‌نامه كارشناسی ارشد ناپيوسته مصوب شورای عالی برنامه ريزی می‌باشد.

2- نام دروس و تعداد واحدهای درسی:

دروس اين دوره شامل درسهای پايه،‌ اختصاصی اجباری،‌ اختصاصی اختياری و پايان‌نامه به شرح زير است:

دروس پايه 12 واحد
دروس اختصاصی اجباری 12 واحد
دروس اختصاصی اختياری 4 واحد
پايان نامه 4 واحد
جمع 32 واحد

الف) جدول دروس كمبود يا جبرانی دوره كارشناسی ارشد ناپيوسته رشته گفتار درمانی

كد درس نام درس تعداد واحد ساعت پيش نياز
نظري عملي جمع
01 سيستم‌های اطلاع رسانی پزشكی 1 9 17 26 ندارد
جمع   1 9 17 26  

*گذراندن اين درس به عنوان كمبود يا جبرانی اضافه بر سقف واحدهای دوره براي همه دانشجويان ضروری است.

ب) جدول دروس پايه دوره كارشناسی ارشد رشته گفتار درمانی:

كد درس نام درس تعداد واحد ساعت پيش نياز
نظري عملي جمع
02 آزمايشگاه گفتار و زبان 2 - 68 68 ندارد
03 آمار و روش پژوهش پيشرفته 3 34 34 68 ندارد
04 اندازه گيری، ارزشيابی و آزمون سازی 3 17 68 85 ندارد
05 عصب – روان شناسی زبان 2 34 - 34 ندارد
06 زبان شناسی و آواشناسی بالينی 2 17 34 51 02
  جمع 12 102 204 306 -

جدول دروس اختصاصي اجباری (core) دوره كارشناسی ارشد رشته گفتار درمانی

كد درس نام درس تعداد واحد ساعت پيش نياز
نظري عملي جمع
07 اختلالات واج شناختی و آواشناختی 2 17 34 51 ندارد
08 اختلالات روانی گفتار 2 17 34 51 ندارد
09 اختلالات صوت 2 17 34 51 02
10 اختلالات اكتسابی زبان 2 17 34 51 ندارد
11 اختلالات زبان در دوران رشد 2 17 34 51 ندارد
12 روند طبيعی پردازش گفتار و زبان 2 34 - 34 ندارد
  جمع 12 119 170 289 -

د – جدول دروس اختصاصی اختياری (non core) دوره كارشناسی ارشد رشته گفتار درمانی:

كد درس نام درس تعداد واحد ساعت
نظري عملي جمع
13 زبان تخصصی 2 17 34 51
14 پژوهش موردی 2 - 68 68
15 نگارش متون علمی و پژوهشی 2 17 34 51
16 حركت شناسی و بيومكانيك اندام‌های گويايی 2 34 - 34
17 شيوه‌های تربيت گفتار و صدا 2 17 34 51
  جمع 10 85 170 255

هيچ يك از دروس اختياري پيش نياز ندارد و هر دانشجو ملزم به گذراندن 4 واحد از دروس اختياری فوق خواهد بود.