En

امروز سه شنبه, 08 فروردين 1396

آيين‌نامه آموزشی كارشناسی

آخرین به روز رسانی پنج شنبه, 24 تیر 1395 12:37 | بازدید: 4466

 آيين‌نامه آموزشی دوره های كاردانی، كارشناسی پيوسته و كارشناسی ناپيوسته
مصوب بيست و ششمين جلسه شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی مورخ 1383/3/23

تاریخ تصویب:
مصوب بيست و ششمين جلسه شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكي مورخ 1383/3/23
آيين نامه آموزشی دوره كاردانی، كارشناسی پيوسته و كارشناسی ناپيوسته در 69 ماده و 81 تبصره در بيست وششمين جلسه شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی مورخ 83/3/23 به تصويب رسيد. اين آيين‌نامه از ابتدای سال تحصيلی 84 – 83 براي آن دسته از دانشجويانی كه از اين تاريخ به بعد وارد دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی تابعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی می‌شوند، لازم الاجرا است و از اين تاريخ به بعد كليه آيين‌نامه و بخشنامه‌های مغاير با آن برای دانشجويان مشمول اين آيين‌نامه، لغو می‌شود.
رای صادره در بيست و ششمين جلسه شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكي مورخ 1383/3/23 1383 در مورد آيين‌نامه آموزشی دوره كاردانی و كارشناسی پيوسته و ناپيوسته صحيح است، به واحدهای مجری ابلاغ شود.
مورد تأييد است
دكتر مسعود پزشكيان وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و رييس شورای عالي برنامه‌ريزی علوم پزشكی
مورد تأييد است
دكتر محمدرضا صبری دبير شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی
مقدمه:
آيين‌نامه آموزشی مقاطع كاردانی، كارشناسی پيوسته و ناپيوسته مصوب بيست و ششمين جلسه شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی، مورخ 83/3/23 بعد از نظرخواهی گسترده از دانشگاه‌ها و دانشكده‌های علوم پزشكی در جلسات متعدد يكساله كميته تدوين و تفسير آيين نامه‌ها و مقررات آموزشی دبيرخانه شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی مورد بازنگری و تجديد نظر قرار گرفت و در اين بازنگری حداكثر تلاش ممكن در جهت رفع ابهام از مواد و تبصره‌های مختلف آن و همچنين استفاده از تمامی نظرات سازنده و مثبت دانشگاه‌ها صورت گرفته است . با توجه به حجم تغييرات توصيه مي‌گردد كليه مفاد اين آيين‌نامه مورد توجه و عنايت ويژه كارشناسان و مسئولين محترم ادارات آموزش دانشگاه‌ها و دانشكده‌ها قرارگيرد، تا ضمن اجرای دقيق مقررات از تضييع حقوق دانشجويان جلوگيری به عمل آيد . لازم به ذكراست مفاد ماده 10 آيين‌نامه مطابق مصوبه جلسات دهم، چهاردهم و هيجدهم شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی مورخ 1379/7/30، 151380 و 1382/3/11 در خصوص حداقل و حداكثر واحدهای درسی در مقاطع كارداني، كارشناسی پيوسته و كارشناسی ناپيوسته مي‌باشد و جهت هر يك از رشته‌ها در مقاطع مذكور پس از بازنگری برنامه آموزشي رشته مربوطه لازم الاجرا است . لذا تا زماني كه برنامه جديد بازنگری شده، ابلاغ نشده است برنامه قبلی و سقف واحدهای قبلي به قوت خود باقی است . در خاتمه لازم است از همكاری صميمانه مسئولان آموزشی دانشگاه‌ها و دانشكده‌های علوم پزشكي در ارسال نظرات مفيد و سازنده و نيز از اعضای كميته تدوين و تفسير آئين‌نامه‌ها و مقررات آموزشی و كارشناسان اين دبيرخانه كه با شركت در جلسات متعدد، اين دبيرخانه را در بازنگری آيين‌نامه ياری دادند تشكر و قدردانی نمايم.
دكتر محمدرضا صبری دبير شورای عالی برنامه ريزی علوم پزشكی


تعاريف:
تعاريف زير در آيين‌نامه های كليه مقاطع مختلف تحصيلی به صورت يكسان پذيرفته شده و حسب مقطع مربوط مورد استناد می‌باشد و جز لاينفك آيين‌نامه‌ها بوده و هر نوع تغيير و تفسير مغاير با آن مجاز نيست.

دانشگاه علوم پزشكی:
مؤسسه‌ای است آموزشی، پژوهشی و خدماتی كه علاوه بر وظيفه اصلی خود كه تربيت نيروی انسانی در رده‌های مختلف گروه پزشكی است، به انجام آموزش، پژوهش و ارائه خدمات بهداشتی و درمانی پرداخته و در اين امور به عنوان مركز نهايی ارجاع، عمل می‌نمايد. هر دانشگاه علوم پزشكی از دانشكده پزشكی و حداقل دو دانشكده ديگر تشكيل می‌شود.
دانشكده علوم پزشكی:
دانشكده علوم پزشكی مؤسسه آموزشی، پژوهشی و خدماتی مستقلی است كه علاوه بر وظيفه اصلی خود كه تربيت نيروی انسانی در رده‌های مختلف گروه پزشكی است، به انجام آموزش، پژوهش و ارائه خدمات بهداشتی و درمانی پرداخته و در اين امور به عنوان مركز نهايی ارجاع، عمل می‌نمايد.
دانشكده:
دانشكده واحدی از يك دانشگاه است كه از حداقل سه گروه آموزشی تشكيل می‌شود. مانند دانشكده پزشكی، دانشكده دندانپزشكی و دانشكده بهداشت.
آموزشكده در گروه پزشكی:
مؤسسه آموزش عالی است كه از تجمع گروه‌های آموزشی در سطح كاردانی رشته‌های گروه پزشكی تشكيل می‌گردد و امكانات و تجهيزات لازم برای ارائه آموزش رشته‌های تحصيلی در آن داير است.
مؤسسه:
مؤسسه در آموزش عالی يك مفهوم عام است كه به هر يك از مراكز آموزش عالی و پژوهشی كه با مجوز رسمی از وزارت علوم، تحقيقات و فناوری يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی تأسيس شده باشد، اطلاق می‌گردد.
گروه آموزشی:
عهده‌دار آموزش و پژوهش و يا ارائه خدمات درمانی در ارتباط با يك رشته و يا يك شاخه می‌باشد. مثل گروه بهداشت، گروه فيزيولوژی و گروه جراحی.
 گروه آزمايشی:
سازمان سنجش آموزش كشور در امتحانات سراسری ورود به دانشگاه‌ها، داوطلبان را برحسب رشته‌های انتخابي به گروه‌های خاص تقسيم می‌كند كه هر يك از اين گروه‌ها، گروه آزمايشی ناميده می‌شود.
دوره:
دوره تحصيلی مجموعه دروسی است هماهنگ و منسجم و به هم وابسته در يك رشته كه در چارچوب نظام خاص و در يك مدت زمان معين به دانشجو ارائه می‌شود تا سرانجام به دريافت يكي از مدارك مرسوم دانشگاهی منجر شود، دوره‌های تحصيلی در نظام آموزش عالی علوم پزشكی ايران در مقاطع تحصيلی زير ارائه می‌شود:

  • كاردانی (فوق ديپلم)
  • كارشناسی (ليسانس) پيوسته و ناپيوسته
  •  كارشناسی ارشد (فوق ليسانس) ناپيوسته دكترای عمومي
  • دكترای تخصصی( پي. اچ. دي)
  • تخصص بالينی (دستياری)
  • فوق تخصص

اداره آموزش:
منظور از اداره آموزش، يك واحد اداری در يك دانشكده يا دانشگاه است كه همه امور آموزشی مربوط به دانشجويان از قبيل نام‌نويسی، انتخاب واحد ، انجام امتحانات، جمع آوری نمرات و اعلام نتايج را بر عهده دارد.
استاد :هر عضو هيأت علمی كه مسئوليت تدريس دروس نظری يا عملی را بر عهده دارد استاد ناميده می‌شود.
رشته :رشته يكی از شعب فرعی گروه‌های علمی (علوم پزشكی، علوم انسانی، علوم پايه، فنی مهندسی، كشاورزی و هنر ) است كه از لحاظ موضوع كاملا مشخص و از ديگر موضوعات متمايز بوده و حداقل به يك كارآيي مشخص می‌انجامد. در دو رشته متمايز دروس مشترك نبايد از 30 درصد كل واحدها (بدون احتساب دروس عمومی) تجاوز كند.


گرايش:

هر يك از شعب يك رشته كه ناظر بر يك تخصص باشد، گرايش ناميده می‌شود. اختلاف دروس در دو گرايش از يك رشته نبايد از 7 درصد كل واحدها كمتر و از 30 درصد كل واحدها (بدون احتساب دروس عمومی) بيشتر باشد.

دروس:

دروس دانشگاهي از لحاظ محتوی، به دروس عمومی و اختصاصی (پايه و تخصصی رشته) و از نظر ارتباط با يكديگر به دروس پيوسته (پيش نياز) و مستقل و از جنبه لزوم يا عدم لزوم انتخاب به دروس اجباری و اختياری و از لحاظ نحوه تعليم و تدريس، به دروس نظری، عملی، نظری و عملی، نظری عملی كارآموزی كارورزی و كارآموزی در عرصه تقسيم می‌شود.

    • تبصره: دروسی كه به صورت نظری و عملی نوشته می‌شوند مستقل از يك ديگر تدريس می‌شوند و هر يك كد جداگانه و نمره جداگانه دارند . دروسی كه به صورت نظری – عملی نوشته می‌شوند يك درس محسوب شده و كد مشترك و نمره مشترك دارند.


دروس عمومی:

دروسی است كه به منظور توسعه بخشيدن به اطلاعات عمومی دانشجويان و رشد و بينش فرهنگی آنان بر اساس فرهنگ و معارف و عقايد اسلامی و نيز آشنايی با روش‌های علمی عرضه می‌شود. اين دروس برای كليه دانشجويان تمامی رشته‌های علوم پزشكی در مقاطع تحصيلی كاردانی، كارشناسی پيوسته و ناپيوسته و دوره‌های دكترای عمومی الزامی است.
دروس اختصاصی:

اين دروس به دو دسته، دروس پايه و دروس تخصصی رشته به شرح زير تقسيم می7شود:

الف) دروس پايه، دروسی است كه براي آماده نمودن دانشجو، توسعه اطلاعات و تقويت بنيه و بينش علمی وي و درك بهتر دروس تخصصی رشته عرضه می‌شود.

ب) دروس تخصصی رشته، دروسي است كه صرفًا به منظور ايجاد و افزايش كارايی های علمي و عملي يك رشته تدريس می‌شود.
دروس جبرانی:

در صورتی كه دانشجو دروسی را در مقطع قبل نگذارنده باشد موظف است اضافه بر واحدهای درسي مقرر، به تشخيص گروه آموزشی و مطابق برنامه آموزشی مربوط آن دروس را به عنوان دروس جبرانی بگذراند.
دروس اجباری:

دروسی است كه فارغ التحصيل شدن دانشجو منوط به گذراندن آنهاست و با دروس ديگر قابل تعويض نمی‌باشد.
دروس اختياری:

دروسی است كه با توجه به مقررات و برنامه های آموزشی می‌توان آنها را از ميان مجموع های از دروس انتخاب كرد.
دروس پيوسته (پيش نياز):

دروسی است كه گذراندن آنها براي گرفتن يك درس ديگر ضروری است. دروس جبرانی يا اجباری می‌توانند پيش نياز باشند . دروس اختياری نمی‌توانند پيش نياز باشند.
دروس مستقل:

دروسی است كه انتخاب آنها منوط به انتخاب يا گذراندن درس يا درس‌های ديگری نيست.
دروس نظری:

دروسی است كه در كلاس درس ارائه می‌شود.
دروس عملی:

دروسی است كه در كارگاه، آزمايشگاه و مركز مهارت‌های بالينی يا بخش‌های مربوط در دانشكده ارائه می‌شود.
دروس كارآموزی:

دروسی است كه در محيط كار واقعی (بيمارستان، درمانگاه، مراكز خدمات درمانی ) و يا در محيط شبيه‌سازي شده (مركز مهارت‌های بالينی)براي آموزش مهارت‌های عملی ارائه می‌شود.
دروس كارورزی:

دروسی است كه در محيط كار واقعی و براي كسب تسلط بر مهارت‌های عملی ارائه می‌شود.
دروس كارآموزی در عرصه:

دروسی است كه با هدف آموزش مهارت‌های عملی در عرصه ارائه خدمات بهداشتی درمانی ارائه می‌شود.
 شرايط ورود:
ماده 1: شرايط ورود به دوره‌های كاردانی، كارشناسی پيوسته و كارشناسی ناپيوسته، اعم از دوره‌های روزانه و شبانه به شرح زير است :
1-1- پذيرفته شدن در آزمون ورودی.

2-1- برخورداری از سلامت تن و روان براساس ضوابط شورای عالي برنامه ريزی علوم پزشكي.

3-1- مجاز بودن به تحصيل از نظر قوانين و مقررات جاری كشور و داشتن شرايط عمومی ورود به آموزش عالی، برابر مصوبات شورای عالي انقلاب فرهنگی.

4-1- داشتن گواهينامه پايان دوره متوسطه (نظام قديم ) و يا گواهينامه دوره پيش دانشگاهی(نظام جديد ) از داخل يا خارج از كشور، مورد تأييد وزارت آموزش و پرورش (با توجه به نظام جديد آموزش متوسطه ) يا برابر آن براي آموزش‌های حوزوی (مطابق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی ) و يا داشتن گواهينامه دوره كاردانی براي ورود به دوره كارشناسی ناپيوسته كه حسب مورد به تأييد وزارت علوم، تحقيقات و فناوری يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی رسيده باشد.

5-1- سپردن تعهد خدمت بر اساس ضوابط و قانون آموزش رايگان يا پرداخت شهريه مطابق تعرفه و مقرراتی كه از طريق مراجع ذيربط صادر می‌شود.
تبصره 1- چنانچه دانشجو با توجه به ضوابط اعلام شده در دفترچه آزمون سراسری سازمان سنجش آموزش كشور از سلامت جسمي و روانی لازم براي رشته پذيرفته شده برخوردار نباشد، براساس نظر شورای پزشكی دانشگاه اجازه تحصيل در رشته اعلام شده را ندارد.
تبصره 2- ارائه تأييديه تحصيلی دوره متوسطه نظام قديم يا پيش دانشگاهی نظام جديد در زمان ثبت نام و حداكثر تا پايان نيمسال اول تحصيلی و ارائه اصل گواهينامه پايان دوره متوسطه يا اصل گواهينامه دوره پيش دانشگاهی حداكثر تا يك سال بعد از ثبت نام اوليه الزامي است.

تبصره 3- پرداخت شهريه، دانش آموختگان را از انجام ديگر تعهدات قانونی خاص معاف نمی‌كند.
تبصره 4- در مورد دانشجويان شبانه به هنگام نام‌نويسی در هر نيمسال تحصيلی، پرداخت شهريه به دو صورت ثابت و متغير، برابر ضوابط مربوط، علاوه بر رعايت ساير شرايط الزامی است.
تبصره 5- چنانچه دانشجوی دوره روزانه بدون اراده شخصی و به دليل مشكلات دانشگاه به دوره شبانه معرفی گردد از پرداخت هرگونه شهريه اعم از ثابت و متغير معاف خواهد بود.
ماده 2: پذيرفته شدگان آزمون ورودی، موظفند در مهلت‌هايی كه توسط سازمان سنجش آموزش كشور يا دانشگاه اعلام می‌شود براي نام‌نويسی و انتخاب واحد به دانشگاه ذيربط مراجعه نمايند. عدم مراجعه براي نام‌نويسی در نخستين نيمسال تحصيلی پس از اعلام نتايج آزمون، انصراف از تحصيل تلقی خواهد شد.
ماده 3: دانشجو موظف است در هر نيمسال تحصيلی در زماني كه دانشگاه اعلام می‌كند، براي ادامه تحصيل و انتخاب واحد به اداره آموزش مراجعه كند . عدم مراجعه دانشجو براي نام‌نويسی در يك نيمسال بدون اطلاع و عذر موجه به منزله ترك تحصيل است و دانشجو اخراج خواهد شد.
تبصره 1- در موارد استثتايی كه دانشجو ترك تحصيل خود را موجه می‌داند بايد دلايل آن را حداكثر يك ماه قبل از پايان همان نيمسال بصورت مكتوب به اداره آموزش ارائه دهد، در صورت تأييد موجه بودن ترك تحصيل توسط شورای آموزشی دانشگاه، آن نيمسال جزو مدت مجاز تحصيل وی محسوب و مرخصی تحصيلی براي آن نيمسال صادر می‌شود.
تبصره 2- دانشجويي كه ترك تحصيل نموده، چنانچه بخواهد مدارك تحصيلی خود را دريافت نمايد موظف است به كليه تعهدات قانونی دوران تحصيل خود عمل نمايد.
ماده 4: دانشجو در يك زمان حق نام‌نويسی و ادامه تحصيل در بيش از يك رشته و در هر رشته بيش از يك گرايش در يك يا چند دانشگاه اعم از دولتی يا غير دولتی، روزانه و شبانه را نخواهد داشت . در صورت تخلف، به تشخيص كميته نظارت بر حسن اجرای مقررات آموزشی وزارت متبوع از ادامه تحصيل در يكی از رشته‌های انتخابی محروم و سوابق تحصيلی وی باطل اعلام می‌شود و دانشجو در اين حال موظف است كليه هزينه‌های مربوط به رشته حذف شده را مطابق تعرفه‌های تعيين شده به دانشگاه ذيربط بپردازد.
تبصره : دانشجويان ممتاز (استعدادهای درخشان ) از شمول اين ماده مستثنی و تابع آئين‌نامه و ضوابط مربوط به خود می‌باشند.
ماده 5: آموزش در تمام دانشگاه‌های كشور مبتنی بر نظام واحدی است . در نظام واحدی، ارزش هر درس با تعداد واحدهای آن درس سنجيده می‌شود و قبولی يا عدم قبولی دانشجو در يك درس به همان درس محدود است . هر واحد درسی، مقدار يا ميزان درسی است كه مفاد آن به ترتيب به صورت نظری 17 ساعت، عملی يا آزمايشگاهی 34 ساعت، كارگاهی و كارآموزی يا عمليات ميدانی و كارآموزی در عرصه 51 ساعت، در طول يك نيمسال تحصيلي يا دوره تابستانی، طبق برنامه مصوب شورای عالی برنامه‌ريزی تدريس می‌شود. در مورد رشته‌هايی كه دارای پروژه هستند مدت اجرای پروژه در يك نيمسال متناسب با واحد آن، توسط استاد مربوط تعيين می‌شود.
ماده 6:  هر سال تحصيلی مركب از دو نيمسال تحصيلی و در صورت ضرورت و داشتن شرايط و امكانات يك دوره تابستانی است مدت آموزش هر نيمسال تحصيلی شامل 17 هفته و هر دوره تابستانی شامل 6 هفته آموزش با رعايت مفاد ماده 5 است.
تبصره 1- طول مدت امتحانات پايان نيمسال يا پايان دوره تابستانی جزو مدت آموزش محسوب نمی‌شود.
تبصره 2- در موارد استثنايی و ضروری، شامل وقوع بلايای طبيعی، عدم امكان حضور استاد مربوط در طول 17 هفته، بيماری استاد و مواردی از اين قبيل، به پيشنهاد دانشكده مربوط و موافقت شورای آموزشی دانشگاه، می‌توان درس يا درس‌هايی را در مدتی كوتاه‌تر از 17 هفته جهت كليه دانشجويانی كه آن درس يا درس‌ها را اخذ كرده‌اند تدريس نمود، مشروط بر اينكه مجموع ساعات هر واحد درسي از ميزان مقرر در ماده 5 اين آيين‌نامه كمتر نشود و شركت در كليه كلاس‌ها مطابق ساعات هر واحد درسی الزامی است.
ماده 7: تمام دانشگاه‌ها و دانشكده‌های علوم پزشكی موظفند برنامه‌های درسی مصوب شورای عالی برنامه‌ريزي را اجرا نمايند.

تبصره : ترتيب دروس با رعايت پيش نيازها، تنظيم برنامه تحصيلی دانشجويان در طول دوره، روش تدريس و جا به جا كردن ريز مواد و طرح مطالب جديد در يك درس و انتخاب منابع بر عهده دانشگاه‌ها و دانشكده‌های علوم پزشكی است.
ماده 8: دانشگاه‌های داراي هيأت مميزه می‌توانند با توجه به برنامه آموزشی در هر رشته به تشخيص گروه مربوطه تعدادی از دروس اصلی مرتبط با رشته را تعيين و به عنوان دروس اختياری به دانشجويان ارائه دهند، مشروط بر آنكه تعداد واحدها و طول دوره در هر رشته از سقف مجاز در اين آيين نامه تجاوز نكند.
ماده 9: دانشگاه‌ها می‌توانند در صورت لزوم به تشخيص گروه آموزشی و تأييد دانشكده و دانشگاه، در هر رشته از دوره‌های كارشناسی تا 20 ساعت و در دوره‌های كاردانی و كارشناسی ناپيوسته تا 10 ساعت به عنوان حل تمرين به ساعات تدريس رشته، در طول دوره بيفزايند . اين افزايش ساعت موجب افزايش واحد هر درس نمی‌شود.
ماده 10: تعداد واحدهای درسي لازم براي گذراندن هر يك از دوره‌های تحصيلی گروه پزشكی، برابر سر فصل برنامه‌های مصوب شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی به شرح زير است :

دوره كاردانی: بين 64 تا 68 واحد
دوره كارشناسی پيوسته:  130 واحد
دوره كارشناسی ناپيوسته: 65 واحد
ماده 11: هر دانشجوی دوره روزانه در هر نيمسال حداقل 12 و حداكثر 20 واحد درسی و دانشجوی دوره شبانه حداقل 10 و حداكثر 18 واحد را بايد انتخاب كند.
تبصره 1 -  در صورتی كه ميانگين كل نمرات دانشجو در يك نيمسال تحصيلی حداقل 17 باشد می‌تواند با نظر استاد راهنما و موافقت دانشكده، در نيمسال بعد حداكثر تا 24 واحددرسی را انتخاب كند. دانشجوی دوره شبانه كه دارای اين شرايط باشد می‌تواند حداكثر تا 20 واحد درسی را انتخاب كند.
تبصره 2- در نيمسال قبل از كارآموزی در عرصه دانشجو از رعايت شرط انتخاب حداقل 12 واحد در دوره روزانه و 10 واحد در دوره شبانه معاف است.

تبصره 3- تعداد واحدهای انتخابی در دوره تابستانی حداكثر شش واحد درسی است.

ماده 12: اخذ واحد درسی همراه با كارآموزی در عرصه مجاز نمی‌باشد.
تبصره 1: در صورت ضرورت و به تأييد شورای آموزشی دانشگاه اخذ حداكثر يك درس عمومی همراه با كارآموزي در عرصه امكان پذير است . همچنين در صورتي كه دانشجو تنها يك درسی تئوری باقيمانده داشته باشد و قبلا ً آن درس را اخذ نموده و در كلاس‌های مربوط حضور داشته و ليكن در امتحان آن درس شركت نكرده و يا نمره قبولي كسب نكرده باشد، با نظر دانشگاه و تأييد استاد مربوط می‌تواند آن درس را همراه با كارآموزی در عرصه اخذ و امتحان آن را در طول ترم از طريق معرفی به استاد بگذراند.
تبصره 2: چنانچه دانشجو در درس معرفی به استاد نمره مردودی گرفت در نيمسال بعد ملزم به انتخاب مجدد آن درس و شركت در كلاس مربوط و كسب نمره قبولی است.

تبصره 3: در مواردی كه در نيمسال قبل از كارآموزی در عرصه دانشجوی دوره روزانه حداكثر 24 واحد درسی و دانشجوی دوره شبانه حداكثر 20 واحد درسی باقی داشته باشد در صورتی كه در نيمسال قبل مشروط نشده باشد با نظر دانشكده می‌تواند كليه آن واحدها را انتخاب نمايد.
ماده 13: آن دسته از پذيرفته‌شدگان آزمون سراسری ورودی دانشگاه‌ها در دوره‌های كاردانی، كارشناسی پيوسته و كارشناسی ناپيوسته همه رشته‌های تحصيلی كه نمره خام مواد امتحانی آنها در آزمون ورودی، در يك يا چند درس به تشخيص شورای آموزشی دانشگاه پذيرنده، از حد نصاب معيني كمتر باشد، موظفند حسب نياز رشته، دروسی را كه آن دانشگاه تعيين می‌كند به عنوان دروس پيش نياز دانشگاهی علاوه بر دروس مندرج در برنامه مصوب، در اولين يا دومين نيمسال تحصيلی بگذرانند.
تبصره 1- تعيين نوع درس، تعداد واحد، ريز مواد، نحوه ارائه و زمان تدريس دروس پيش نياز دانشگاهی برعهده شورای آموزشی دانشگاه پذيرنده و براساس پيشنهاد گروه‌های آموزشی است.
تبصره 2- سازمان سنجش آموزش كشور، پس از اعلام نتايج آزمون ورودی، كارنامه پذيرفته‌شدگان، مشتمل بر نمره خام آنها را در هر يك از مواد امتحانی در اختيار دانشگاه‌های ذيربط قرار می‌دهد.
تبصره 3- ارائه دروس پيش نياز دانشگاهی و چگونگی اجرای آنها، در دانشگاه‌ها از هر لحاظ از جمله ثبت نمرات در كارنامه دانشجو، احتساب در ميانگين پايان نيمسال و مشروطی و ميانگين كل نمرات دانشجو، مانند دروس دانشگاهی و تابع مقررات آموزش عالی است.
تبصره 4- به حداكثر طول دوره تحصيل دانشجويانی كه حداقل 8 واحد از دروس پيش نياز دانشگاهی را گذرانده باشند، حد اكثر يك نيمسال تحصيلی افزوده می‌شود.
ماده 14: حداكثر مدت مجاز تحصيل در دوره هاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته روزانه 3 سال و در دوره هاي كارشناسي پيوسته روزانه 6 سال و در دوره هاي شبانه به ترتيب 5/3 سال و 7 سال است. در صورتي كه دانشجو نتواند واحدهاي دوره را در حداكثر مدت مجاز تحصيل با موفقيت بگذراند از دانشگاه مربوط اخراج مي شود.
ماده 15: حضور دانشجو در تمام جلسات مربوط به هر درس الزامی است و ساعات غيبت دانشجو در هر درس نظری از چهارهفدهم، عملی و آزمايشگاهی از دوهفدهم و كارآموزی در عرصه از يكدهم مجموع ساعات آن درس نبايد تجاوز كند، در غير اين صورت نمره دانشجو در آن درس صفر محسوب می‌شود.
تبصره 1- غيبت در جلسات درس تا سقف مشخص شده در ماده 15 ، در صورتی مجاز خواهد بود كه با ارائه مدارك مستند و تشخيص استاد مربوطه موجه شناخته شود . نحوه برخورد با غيبت دانشجو (موجه يا غير موجه) بر عهده استاد و با تأييد دانشكده خواهد بود.
تبصره 2- در صورتی كه غيبت دانشجو در هر درس بيش از ميزان تعيين شده در ماده 15 باشد ولي غيبت او با تشخيص شورای آموزشی دانشگاه موجه تشخيص داده شود، آن درس حذف می‌شود. در اين حال رعايت حداقل 12 واحد براي دوره روزانه و 10 واحد براي دوره شبانه در هر نيمسال الزامی نيست و نيمسال مذكور به عنوان يك نيمسال كامل جزو سنوات تحصيلی دانشجو محسوب می‌شود.
ماده 16: غيبت غير موجه در امتحان هر درس به منزله گرفتن نمره صفر در امتحان آن درس است . و غيبت موجه در امتحان هر درس موجب حذف آن درس مي گردد. تشخيص موجه بودن غيبت در جلسه امتحان بر عهده شوراي آموزشي دانشگاه است.
ماده 17: دانشجو مي تواند در هر نيمسال تحصيلی، فقط در مهلتي كمتر از دو هفته پس از شروع نيمسال تحصيلی حداكثر دو درس ديگر اخذ نمايد يا دو درس اخذ شده خود را حذف يا دو درس اخذ شده خود را با دو درس ديگر جا به جا نمايد، مشروط بر آنكه تعداد واحدهای اخذ شده وی از حد مقرر تجاوز نكند.
تبصره 1- غيبت در جلسات دو هفته اول هر درس به دليل حذف و اضافه و يا به هر دليل ديگر مجاز نيست و در صورت پيش آمد، جزو حداكثر غيبت مجاز دانشجو (ميزان تعيين شده در ماده 15 ) محاسبه و مفاد ماده مذكور اجرا خواهد شد. تبصره 2- حذف و اضافه در دوره تابستاني امكان پذير نيست.
ماده 18: در صورت اضطرار، دانشجو می‌تواند تا 5 هفته به پايان نيمسال تحصيلی مانده، فقط يكي از درس‌های نظری خود ر ا با تأييد گروه آموزشی مربوط حذف كند، مشروط بر آنكه اولا غيبت دانشجو در آن درس بيش از چهار هفدهم مجموع ساعات آن درس نباشد و ثانيا تعداد واحدهای باقيمانده وي از 12 واحد در دوره روزانه و 10 واحد در دوره شبانه كمتر نشود.
ماده 19: حذف كليه درس‌های اخذ شده در يك نيمسال، حداكثر تا قبل از شروع امتحانات پايان آن نيمسال، تنها در صورتي مجاز است كه بنا به تشخيص شورای آموزشی دانشگاه، دانشجو قادر به ادامه تحصيل در آن نيمسال نباشد . در اين صورت آن نيمسال براي دانشجو مرخصی تحصيلی محسوب خواهد شد محاسبه يا عدم محاسبه اين مرخصی در سنوات مجاز تحصيل دانشجو به عهده شورای آموزشی دانشگاه است.

تبصره : حذف كليه درس‌های اخذ شده در دوره تابستانی حداكثر تا قبل از شروع امتحانات آن دوره با تأييد شورای آموزشی دانشگاه امكان پذير است.
ماده 20: ارزيابي پيشرفت دانشجو در هر درس بر اساس ميزان حضور و فعاليت در كلاس، انجام فعاليت‌های آموزشی و نتايج امتحانات بين نيمسال و پايان نيمسال صورت می‌گيرد و استاد هر درس مرجع ارزيابی دانشجو در آن درس است.

تبصره : برگزاري امتحان كتبی پايان نيمسال براي هر درس نظری الزامی است.
ماده 21:  ارزيابی پيشرفت تحصيلی دانشجو در واحدهاي كارآموزی و كارآموزی در عرصه با توجه به موارد زير انجام می‌شود:

  • 21- رعايت اخلاق اسلامی و حرفه ای و حفظ شئون دانشجويی و حسن رابطه با بيماران و مراجعين و كاركنان واحد مربوط.
  • 21- حضور مرتب و تمام وقت.
  • 21- دقت و احساس مسئوليت در انجام امور محوله طبق ضوابط واحد مربوط.
  • 21- افزايش مهارت و بهره‌گيري دانشجو از واحدهای كارآموزی و كارآموزی درعرصه.
  • 21- شركت در امتحانات پايانی واحدها و كسب نمره لازم.

ماده 22: نتيجه ارزيابی پيشرفت تحصيلی دانشجو، بر اساس مفاد مندرج در ماده 20 و 21 به صورت نمره تعيين می‌شود و نمرات دانشجو در هر درس به صورت عددي بين صفر تا بيست مشخص می‌گردد.
ماده 23: حداقل نمره قبولی درهر درس نظری و آزمايشگاهی 10 و كارآموزی و كارآموزی در عرصه 12 مي باشد. دانشجويی كه در هر يك از دروس اجباری مردود شود، در اولين فرصت، ملزم به تكرار آن است . با اين حال نمرات كليه دروس اعم از قبولی و ردی در كارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين نيمسال مربوط و ميانگين كل منظور می‌شود.
تبصره 1- اگر دانشجويی در يك درس اختياری مردود شود، به جای آن درس می‌تواند از جدول دروس اختياری در برنامه مصوب، درس ديگری را انتخاب كند . با اين حال نمرات كليه دروس اعم از قبولی و ردی در كارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين نيمسال مربوط و ميانگين كل منظور می‌شود.
تبصره 2 – هر يك از دروس نظری و عملی نمره مستقل دارند، اما نمره دروس نظری – عملی كه يك درس محسوب می‌شوند، معدل دو قسمت نظری و عملی و با توجه به ضرايب هر كدام است . در صورتي كه معدل دو قسمت نظری و عملی به 10 نرسد و يا يكي از آنها از 8 كمتر باشد، هر چند معدل به 10 رسيده باشد هر دو قسمت بايد مجددًا تكرار شود.
ماده 24: در موارد استثنايی، نمره كارآموزی در عرصه و دروسی كه در برنامه آموزشی مصوب، توأم با پروژه ارائه می‌شوند در صورتی كه به تشخيص استاد و تأييد گروه آموزشی مربوط، تكميل آنها در طول يك نيمسال تحصيلی ميسر نباشد، ناتمام تلقی می‌گردد. نمره ناتمام بايد حداكثر تا پايان نيمسال بعد به نمره قطعی تبديل گردد . بديهی است ثبت نمره ناتمام در نيمسالی خواهد بود كه دانشجو واحد را اخذ نموده است.
ماده 25: استاد موظف است گزارش نمره نهايي هر درس را حداكثر ظرف 10 روز پس از برگزاری امتحان آن درس به اداره آموزش دانشكده يا واحد مربوط تسليم نمايد.

تبصره : پس از اعلام نمره توسط آموزش، دانشجو می‌تواند حداكثر تا 3 روز پس از اعلام نتايج اعتراضات خود را كتبًا به آموزش دانشكده اعلام كند تا رسيدگی لازم صورت پذيرد.
ماده 26: اداره آموزش هر دانشكده يا واحد ذيربط در هر دانشگاه موظف است نمرات دانشجويان را حداكثر تا دو هفته پس از برگزاری آخرين امتحان هر نيمسال و بعد از رسيدگی به اعتراضات دانشجويان و رفع اشتباهات احتمالی، به آموزش كل دانشگاه تسليم نمايد. تبصره : نمره پس از اعلام به آموزش كل دانشگاه غير قابل تغيير است.
ماده 27: در پايان هر نيمسال تحصيلی، ميانگين نمرات دانشجو در آن نيمسال و ميانگين كل نمرات او تا پايان آن نيمسال محاسبه و در پايان دوره تحصيلی نيز، ميانگين كل نمرات دانشجو محاسبه و در كارنامه وی ثبت می‌شود.
تبصره 1- براي محاسبه ميانگين نمرات، تعداد واحدهای هر درس در نمره آن درس ضرب می‌شود و مجموع حاصل ضربها بر تعداد كل واحدهايی كه دانشجو براي آنها نمره قبولی يا مردودی دريافت داشته است تقسيم می‌شود.
تبصره 2- دوره تابستانی، به عنوان نيمسال تحصيلی محسوب نمی‌شود. نمرات دروسی كه دانشجو در دوره تابستانی می‌ذراند، تنها در محاسبه ميانگين كل دانشجو محسوب می‌شود.
ماده 28: ميانگين نمرات دانشجو در هيچ نيمسال تحصيلی نبايد كمتر از 12 باشد، در غير اين صورت، نام‌نويسی دانشجو در نيمسال بعد، به صورت مشروط خواهد بود.
تبصره 1: در مواردی كه تعداد واحدهای ارائه شده توسط دانشگاه براي دوره روزانه كمتر از 12 واحد و براي دوره شبانه كمتر از 10 واحد باشد ، آن نيمسال جزو سنوات تحصيلی دانشجو محسوب نخواهد شد وليكن در صورت كسر ميانگين به عنوان نيمسال مشروطي محاسبه خواهد شد . در مواردی كه به علت مشكلات دانشجو، در دوره روزانه تعداد واحدها كمتر از 12 واحد، و در دوره شبانه كمتر از 10 واحد باشد، آن نيمسال جزو سنوات تحصيلي دانشجو محسوب و در صورت كسر ميانگين به عنوان نيمسال مشروطی نيز محاسبه خواهد شد.
تبصره 2: هر دانشگاه موظف است موضوع مشروط بودن دانشجو را هر بار به وی و اولياء او كتبًا اطلاع دهد و يك نسخه از آن را در پرونده دانشجو ضبط نمايد . با اين وصف قصور در اخطار به وی از طرف دانشگاه و يا اظهار بي اطلاعی دانشجو از اين امر، مانعی در اجرای مقررات نخواهد بود.
ماده 29: دانشجويی كه بصورت مشروط نام‌نويسی می‌كند حتي در نيمسال قبل از كارآموزی درعرصه انتخاب بيش از 14 واحد درسی در دوره روزانه و بيش از 12 واحد درسی در دوره شبانه را ندارد.
تبصره: در موارد استثنايی، در نيمسال قبل از كارآموزی در عرصه با توجه به تعداد واحد باقی‌مانده و سوابق تحصيلی دانشجو، ارائه واحد بيشتر از حد مقرر به دانشجوی مشمول ماده 29 به عهده شورای آموزشی دانشگاه است . در هر صورت اين تعداد بيش از بيست واحد درسی در دوره روزانه و 18 واحد درسي در دوره شبانه نبايد باشد.
ماده 30: درصورتي كه ميانگين نمرات دانشجو در دوره‌های كاردانی و كارشناسی ناپيوسته در دو نيمسال تحصيلی، اعم از متوالي يا متناوب و كارشناسی پيوسته در سه نيمسال متوالی يا چهار نيمسال متناوب، كمتر از 12 باشد در هر مرحله ای از دوره كه باشد، از ادامه تحصيل محروم می‌شود.
ماده 31: دانشجويی كه به لحاظ مشروط شدن بيش از حد، از ادامه تحصيل در دوره كارشناسی پيوسته محروم می‌شود و يا دانشجويی كه تمايل به ادامه تحصيل در آن مقطع را ندارد، می‌تواند پس از تطبيق واحدها مطابق قوانين و مقررات مربوط و گذراندن واحدهای كمبود در مقطع پايين تر و با رعايت ساير ضوابط مربوط، در دوره كاردانی رشته تحصيلی خود فارغ التحصيل شود.
تبصره 1 -  در صورتی كه مقطع پايين تر رشته دانشجو در آن دانشگاه داير نباشد دانشجو می‌تواند پس از اخذ پذيرش از دانشگاه ديگری كه مقطع كاردانی رشته مربوط در آن داير است ادامه تحصيل داده و فارغ التحصيل شود. مدرك تحصيلی دانشجو توسط دانشگاه مقصد صادر می‌شود.
تبصره 2 -  در صورتی كه رشته تحصيلی دانشجو در مقطع پايين‌تر، برنامه مصوب و داير نداشته باشد، دانشجو می‌تواند با نظر گروه آموزشی مربوط، به يكي از رشته‌های موجود نزديك به رشته تحصيلی خود، در مقطع پايين‌تر، در آن دانشگاه يا دانشگاه ديگر تغيير رشته دهد و پس از تطبيق واحدها با برنامه رشته جديد مطابق مقررات مربوط و گذراندن واحدهای كمبود، در مقطع كاردانی رشته جديد فارغ التحصيل شود . بديهی است كه تطبيق واحدها وتعيين دروس كمبود، بر عهده گروه آموزشی دانشگاه پذيرنده است . حداكثر فرصت مجاز جهت اخذ پذيرش از دانشگاه ديگر يك نيمسال می‌باشد.
ماده 32: دانشجويی كه بدليل مشروط شدن بيش از حد از ادامه تحصيل محروم می‌شود، در صورت انجام يا لغو تعهداتی كه در دوران تحصيل سپرده است، می‌تواند براي تحصيل مجدد به غير از رشته قبلی خود، در آزمون سراسری شركت كند و در صورت قبولی در رشته مورد علاقه خود ادامه تحصيل دهد . دانشگاه پذيرنده می‌تواند، واحدهايی را كه دانشجو در رشته قبلی گذرانده است، با برنامه رشته جديد تطبيق داده و طبق ضوابط اين آيين‌نامه بعضی يا تمام آنها را بپذيرد.
ماده 33: دانشجو مي تواند پس از گذراندن يك نيمسال تحصيلی، در هر يك از دوره هاي كاردانی و كارشناسی ناپيوسته حداكثر برای يك نيمسال و در دوره كارشناسی پيوسته براي دو نيمسال متوالی يا متناوب از مرخصی تحصيلی استفاده كند . دانشجويان دوره شبانه می توانند در هريك از دوره هاي كاردانی و كارشناسی ناپيوسته حداكثر برای دو نيمسال و در دوره های كارشناسی پيوسته حداكثر برای 3 نيمسال متوالی يا متناوب، از مرخصی تحصيلی استفاده كنند.
تبصره 1- موافقت با مرخصي تحصيلي دانشجو در اولين نيمسال تحصيلي با شوراي آموزشي دانشگاه مي باشد.
تبصره 2- مدت مرخصي تحصيلي، جزو حداكثر مدت مجاز تحصيل دانشجو در هر دوره محسوب ميشود.
ماده 34: تقاضاي مرخصی تحصيلی بايد به صورت كتبي، حداقل دو هفته قبل از شروع نام‌نويسی هر نيمسال، توسط دانشجو به اداره آموزش دانشگاه تسليم گردد.
تبصره 1- چنانچه تقاضای مرخصی تحصيلی خارج از زمان مقرر ارائه شود، تصميم گيری به عهده شورای آموزشی دانشگاه است.
تبصره 2- اداره آموزش دانشگاه موظف است پس از كسب نظر از دانشكده ذيربط قبل از اتمام مهلت نام نويسی موافقت يا عدم موافقت با درخواست دانشجو را كتبًا به وی ابلاغ نمايد.

تبصره 3: عواقب ناشي از مرخصی تحصيلی بر عهده دانشجو می‌باشد.
ماده 35: دانشجويان زن باردار شاغل به تحصيل در كليه رشته های علوم پزشكی می‌توانند با رعايت ساير ضوابط و مقررات از يك نيمسال مرخصی زايمان، بدون احتساب در سنوات تحصيلی استفاده نمایند.
 ماده 36: دانشجوياني كه گواهی و عذر پزشكي موجه آنها به تأييد شورای پزشكی و شورای آموزشی دانشگاه رسيده باشد می‌توانند از حداكثر يك نيمسال مرخصی تحصيلی بدون احتساب در سنوات استفاده نمايند.
ماده 37: دانشجويی كه به عنوان همسر يكی از كاركنان دولت، يا همسر يكی از دانشجويان بورسيه به عنوان همراه به خارج از كشور اعزام می‌شود، می‌تواند با ارائه حكم مأموريت همسر و به تشخيص و تأييد شورای آموزشی دانشگاه، علاوه بر استفاده از ميزان مرخصي مجاز در طول دوره تحصيل تا 4 سال ديگر نيز از مرخصی تحصيلی بدون احتساب در سنوات، بهره‌مند گردد.
ماده 38: دانشجويی كه تمايل به انصراف از تحصيل داشته باشد بايد درخواست انصراف خود را شخصًا به اداره آموزش دانشگاه يا دانشكده تسليم نمايد . اين دانشجو مجاز است فقط برای يك بار حداكثر تا يكماه قبل از پايان همان نيمسال تقاضای انصراف خود را پس بگيرد پس از انقضای اين مهلت حكم انصراف از تحصيل وی صادر می‌شود و پس از آن حق ادامه تحصيل در آن رشته را ندارد.

تبصره : دانشجوی منصرف از تحصيل چنانچه بخواهد مدرك تحصيلی خود را دريافت نمايد موظف است به كليه تعهدات قانوني دوران تحصيل خود عمل نمايد.
ماده 39: انتقال به معنی تغيير محل تحصيل دانشجو از يك دانشگاه به دانشگاه ديگر در همان رشته و همان مقطع تحصيلی است.
ماده 40: انتقال دانشجو با توافق دانشگاه‌های مبداء و مقصد منوط به داشتن همه شرايط زير است: 1

  • 40 - ادامه تحصيل متقاضی در دانشگاه مبداء از نظر مقررات آموزشی و انضباطی بلامانع باشد.
  • 40 - متقاضی حداقل يك نيمسال از دوره آموزشی خود را در دانشگاه مبداء گذرانده باشد.
  • 40- واحدهای باقيمانده دانشجو براي دانشگاه مقصد، حداقل نصف كل واحدهای دوره باشد.
  • 40 - ميانگين نمرات دروس گذرانده شده متقاضی، حداقل 12 باشد.
  • تبصره: انتقال محل تحصيل دانشجويانی كه به دستگاه‌های اجرايی خاص تعهد سپرده‌اند با رعايت شرايط ماده 40 و اعلام موافقت دستگاه اجرايی ذيربط، امكان پذير است.

ماده 41: انتقال دانشجو به هر يك از دانشگاه‌های تهران ممنوع است جز در موارد زير:

  • 41 - شهادت، فوت يا معلول شدن سرپرست خانواده دانشجو به طوری كه وي به تشخيص مراجع قانونی، به عنوان كفيل خانواده شناخته شود.
  • 41 - بيماري صعب العلاج يا معلوليت موثر دانشجو، به نحوی كه به تشخيص شورای عالی پزشكی قادر به ادامه زندگی به طور مستقل نباشد.
  • 41 -ازدواج رسمی و دائمی دانشجوی دختر كه محل تحصيل يا اشتغال شوهر در تهران باشد به تأييد مراجع ذيربط.

تبصره 1- هر يك از موارد مذكور در اين ماده بايد بعد از قبولی دانشجو در دانشگاه صورت گرفته باشد.
تبصره 2- براي كارمندان رسمی يا پيمانی دولت ارائه حكم اشتغال ضروری است و اگر شغل همسر آزاد است گواهی اشتغال و سكونت او در تهران بايد به تأييد مراجع قانونی يا نيروي انتظامی رسيده باشد.
تبصره 3- در موارد استثنايی چنانچه محل تحصيل دانشجوی دختر در تهران باشد و همسر او نيز در شهرستان دانشجو باشد، اگر رشته تحصيلی دختر در شهرستان محل تحصيل همسر موجود نباشد، همسر او می‌تواند به تهران منتقل شود.

تبصره 4- صحت هر يك از موارد مذكور بايد به تأييد دانشگاه مقصد نيز برسد.
ماده 42: انتقال از دوره‌های شبانه به روزانه و از دانشگاه‌های غير حضوری ( پيام نور ) به دانشگاه‌های حضوری اعم از روزانه و شبانه و از دانشگاه‌های غير دولتی به دانشگاه‌های دولتی ممنوع است ولي انتقال به عكس آن با موافقت مبداء و مقصد و رعايت ضوابط مربوط، بلامانع است.

تبصره 1: انتقال فرزندان اعضای هيأت علمی تابع ضوابط و آيين‌نامه مربوط به خود می‌باشد.

تبصره 2: انتقال دانشجويان ايرانی شاغل به تحصيل در خارج از كشور به دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي داخل كشور تابع ضوابط و آيين‌نامه مربوط به خود می‌باشد.
ماده 43: دانشجوی متقاضی انتقال بايد درخواست انتقال خود را كتبًا با ذكر مورد، حداقل 6 هفته قبل از شروع نيمسال تحصيلی به اداره آموزش دانشگاه مبداء تسليم نمايد.
ماده 44: دانشگاه مبداء در صورت موافقت با انتقال متقاضی واجد شرايط، موظف است حداكثر ظرف يك هفته، موافقت خود را همراه درخواست دانشجو و ريز نمرات او به دانشگاه مقصد ارسال دارد و دانشگاه مقصد مكلف است حداقل دو هفته قبل از شروع نام‌نويسي نظر خود را به دانشگاه مبداء اعلام نمايد.

تبصره : در صورت موافقت با انتقال، كليه سوابق دانشجو از دانشگاه مبداء به دانشگاه مقصد ارسال و ارتباط دانشجو با دانشگاه مبداء قطع می‌شود.
ماده 45: در صورت انتقال، واحدهای گذرانده شده دانشجو كه نمرات آنها 12 و يا بالاتر است پذيرفته میشود و پذيرفتن واحدهايی كه نمره آنها كمتر از 12 و بيشتر از 10 است بر عهده دانشگاه مقصد است . در هر حال عدم پذيرش واحدهای درسی دانشجوی انتقالی در حدودی مجاز است كه وی امكان گذراندن واحدهای باقيمانده خود را در طول مدت مجاز تحصيل داشته باشد.

تبصره : تمام نمرات درسی دانشجو در دانشگاه مبداء اعم از قبولی و يا ردی و سوابق آموزشی دانشجوی انتقالی از لحاظ مشروطی، عينًا در كارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين كل او محسوب می‌شود.
ماده 46: مدرك فراغت از تحصيل دانشجوی انتقالی توسط دانشگاه مقصد صادر می‌شود و در آن مدرك تعداد واحدهای گذرانده شده دانشجو و مجموع واحدهای اخذ شده در دانشگاه های مبداء و مقصد، با ذكر ميانگين نمرات آنها و سوابق تحصيلي دانشجو قيد می‌شود.
ماده 47: انتقال دانشجو در طول مدت تحصيل در هر مقطع، فقط يك بار مجاز است.
ماده 48: جابجايی دو دانشجو با موافقت دانشگاه‌های مبداء و مقصد، پس از گذراندن حداقل يك نيمسال و در صورت احراز شرايط زير در طول مدت تحصيل براي يكبار بلامانع است.
1-48 - ادامه تحصيل هر دو دانشجو در دانشگاه‌های مبداء از نظر مقررات آموزشی و انضباطی بلامانع باشد.
2-48 - سال ورود به تحصيل هر دو دانشجو بايد يكسان باشد و در هر صورت هر دو دانشجوي متقاضی جابجايی نبايد بيش از پنجاه درصد از واحدهای دوره را گذرانده باشند.
تبصره 1- براي جابجايی دانشجويانی كه به دستگاه‌های اجرايی خاص تعهد سپرده اند، كسب موافقت دستگاه اجرايی ذيربط علاوه بر شرايط مذكور الزامی است.
تبصره 2- جابجايی پذيرفته‌شدگان آزمون سراسری در هر سال تحصيلی با ارائه درخواست، پس از گذراندن يك نيمسال تحصيلی در دانشگاه مبداء با رعايت مفاد اين فصل بلامانع است.
تبصره 3- مدرك فراغت از تحصيل دانشجويانی كه جابجا شده اند، توسط دانشگاه مقصد صادر می‌شود.
ماده 49: دانشجوی متقاضی جابجايی بايستی دو نسخه فرم مربوط به جابجايی را از دانشگاه محل تحصيل خود دريافت و تكميل نموده و در فاصله پانزدهم الي پايان تير ماه هر سال به آموزش دانشگاه مبداء تسليم كند.
تبصره 1- دانشجوي متقاضی جابجايی منحصرًا مي‌تواند يك دانشگاه را به عنوان مقصد انتخاب كند.
تبصره 2- تقاضاي جابجايی دانشجويانی كه قبلا ً يكبار منتقل يا جابجا شده‌اند پذيرفته نخواهد شد.
ماده 50: دانشگاه‌ها پس از انقضای مهلت تعيين شده نسبت به بررسی تقاضاهای رسيده اقدام و حسب مورد يك نسخه از تقاضاهای تأييد شده را به همراه شرح واحدهايی كه متقاضيان گذرانده اند به دانشگاه مقصد ارسال می‌دارند.
تبصره : جابجايی منحصرًا يك بار در سال صورت خواهد گرفت و تقاضاي جابجايی بايستي حداكثر تا پايان مرداد‌ماه به دانشگاه مقصد رسيده باشد.
ماده 51: از ابتدای شهريور ماه هر سال تحصيلی تقاضای رسيده در شورای آموزشی و يا كميته منتخب آن شورا در دانشگاه مقصد مورد بررسي قرار می‌گيرد و نتايج تصميمات متخذه قبل از شروع نام‌نويسي بر اساس تقويم دانشگاهی، توسط معاون آموزشی دانشگاه مقصد به دانشگاه مبداء و از آن طريق به دانشجويان ذينفع اعلام می‌گردد.

تبصره : جابجايی دانشجويان متقاضی پس از تصويب شورای آموزشی و يا كميته منتخب آن شورا امری است قطعی و برای طرفين لازم الاجرا است.
ماده 52: در مواردی كه دانشجو به طور موقت ناگزير به تغيير محل تحصيل خود باشد می‌تواند با توافق دانشگاه‌های مبداء و مقصد به عنوان دانشجوی ميهمان، محل تحصيل خود را به طور موقت براي مدت معين تغيير دهد.

تبصره : ميهمانی از دوره‌های روزانه به شبانه و از دانشگاه‌های حضوری به غير حضوری و از دانشگاه‌های دولتی به غير دولتی و برعكس ممنوع است.
ماده 53: ميهمان شدن دانشجو در يك دانشگاه مشروط بر اين است كه دانشجو حداقل يك نيمسال تحصيلی خود را در دانشگاه مبداء گذرانده باشد.
ماده 54: ميهمان شدن دانشجو در يك دانشگاه برای گذراندن يك يا چند درس با موافقت دانشگاه مبداء و مقصد، به شرط آنكه تعداد واحدهای درسی مذكور كمتر از 10 واحد باشد و جمع واحدهای درسی اخذ شده دانشجو در دانشگاه مبداء و مقصد در آن نيمسال از 12 واحد كمتر و از بيست واحد بيشتر نشود، بلامانع است.
ماده 55: هر دانشجو در هر رشته می‌تواند حداكثر يك نيمسال در دوره كاردانی و يا كارشناسی ناپيوسته و دو نيمسال در دوره كارشناسی پيوسته، در يك دانشگاه، به طور تمام وقت، به صورت ميهمان تحصيل كند . در هرحال واحدهايی كه دانشجو به صورت ميهمان، چه بصورت تمام وقت، و چه بصورت تك درس در يك يا چند دانشگاه گذرانده است، نبايد از 40 درصد كل واحدهای دوره تجاوز كند.

تبصره : انتخاب واحد دانشجو چه به صورت تك درس و چه به صورت تمام وقت بايد با اطلاع گروه آموزشی مربوط در دانشگاه مبداء و طبق شرايط دانشگاه مقصد باشد.
ماده 56: واحدهايی كه دانشجوی ميهمان در يك يا چند دانشگاه می‌گذراند، عينًا در كارنامه او در دانشگاه مبداء ثبت می‌شود و نمرات آنها در محاسبه ميانگين نيمسال و ميانگين كل او منظور خواهد شد. حداقل نمره قبولی دانشجوی ميهمان در دانشگاه مقصد 12 می باشد و واحدهايی را كه دانشجو در دانشگاه مقصد با نمره كمتر از 12 گذرانده است بايد مجددًا بگذراند.
ماده 57: مدرك فراغت از تحصيل دانشجوی ميهمان توسط دانشگاه مبداء صادر می‌شود.
ماده 58: دانشجو در طول دوران تحصيل در مقطع كاردانی و كارشناسی پيوسته می‌تواند با داشتن شرايط زير و موافقت دانشگاه ذيربط از رشته ای به رشته ديگر تغيير رشته دهد:

  • 58 - ادامه تحصيل متقاضی در رشته قبلي از نظر مقررات آموزشی بلامانع باشد.
  • 58 - حداقل يك ششم و حداكثر يك دوم واحدهای دوره را گذرانده باشد.
  • 58 - نمره آزمون ورودی متقاضی در سال ورود به دانشگاه از نمره آزمون پايين ترين فرد پذيرفته شده در سهميه و رشته مورد تقاضا در همان سال در دانشگاه مقصد كمتر نباشد.
  • 58 – با توجه به حداكثر مدت مجاز تحصيل، امكان گذراندن واحدهای درسی موردنياز در رشته جديد را داشته باشد.

تبصره 1- تغيير رشته در مقطع كارشناسی ناپيوسته ممنوع است.
تبصره 2-تغيير رشته دانشجويانی كه به دستگاه‌های اجرايی خاص تعهد دارند، با رعايت كليه شرايط اين ماده و اعلام موافقت دستگاه اجرايی ذيربط امكان پذير است.
تبصره 3- تغيير رشته به رشته‌هايی كه در ضوابط گزينش آنها شرايط خاصی پيش بينی شده است، موكول به احراز شرايط مربوط است.
تبصره 4- دانشجو در طول تحصيل خود تنها يك بار می‌واند تغيير رشته دهد.
ماده 59: تغيير رشته در مقاطع هم سطح صورت می‌گيرد، درغير اين صورت فقط از مقطع بالاتر به مقطع پايين تر امكان پذير است.
ماده 60: در صورت موافقت با تقاضای تغيير رشته، دانشجو موظف است در اولين فرصت در رشته جديد ثبت‌نام و انتخاب واحد نمايد . پس از ثبت نام، دانشجو اجازه بازگشت به رشته قبلی را ندارد.
تبصره 1- اقدام نكردن دانشجو به ثبت‌نام در رشته جديد در وقت معين به منزله انصراف از تغيير رشته تلقی می‌شود و حق تغيير رشته تا پايان دوره سلب می‌شود.
تبصره 2- دانشجو تا قبل از ثبت نام در رشته جديد تابع مقررات رشته قبلی می‌باشد.
ماده 61: در صورتی كه دانشجو همزمان داراي شرايط انتقال و همچنين شرايط تغيير رشته باشد، تغيير رشته توام با انتقال بلامانع است. تبصره: تغيير رشته توام با انتقال از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی به وزارت علوم، تحقيقات و فناوری و بر عكس در صورت داشتن شرايط تغيير رشته و انتقال، بلامانع است.
ماده 62: دروسی كه دانشجو در رشته قبلی گذرانده است در گروه آموزشی رشته جديد بررسی و معادلسازی می‌شود و فقط دروسی از وی پذيرفته می‌شود كه به تشخيص گروه آموزشی، بادروس رشته جديد، حداقل 80 درصد اشتراك محتوايی داشته باشد و نمره هر يك از آن دروس نيز از 12 كمتر نباشد.
تبصره 1- دروس پذيرفته شده در كارنامه دانشجو ثبت و نمرات آنها در محاسبه ميانگين كل منظور می‌شود، ولي نمرات دروس پذيرفته نشده بدون احتساب در ميانگين در كارنامه دانشجو باقی می‌ماند .در اين صورت چنانچه ميانگين كل واحدهای پذيرفته نشده او كمتر از 12 باشد با تصميم شورای آموزشی دانشگاه، جمعًا به عنوان يك نيمسال مشروطی، براي دانشجو در رشته جديد منظور می‌شود.
تبصره 2- در صورتی كه تعداد واحدهای دروس پذيرفته نشده دانشجو، در حدی باشد كه امكان گذراندن واحدهای مورد نياز رشته جديد را در طول مدت مجاز تحصيل از وی سلب كند، با تقاضای تغيير رشته او موافقت نمی‌شود.
ماده 63: متقاضی تغيير رشته بايد درخواست خود را همراه با مدارك لازم حداقل 6 هفته پيش از شروع نيمسال تحصيلی به اداره آموزش دانشگاه محل تحصيل خود تسليم نمايد.
ماده 64: چنانچه دانشجو از مقطع كارشناسی پيوسته به مقطع كاردانی تغيير رشته دهد، حداكثر مدت مجاز تحصيل بر مبنای دوره كاردانی محاسبه و به ازاي هر بيست واحد پذيرفته شده از دانشجو حداكثر يك نيمسال از طول مدت مجاز تحصيل وی كاسته می‌شود.
ماده 65: چنانچه دانشجو در دوران تحصيل دچار بيماری يا سانحه ای گردد كه به تشخيص شورای پزشكی دانشگاه و به تأييد شورای آموزشی دانشگاه توانايی ادامه تحصيل در آن رشته و يا امكان بهره‌گيری از كارايی حاصل از آن را طبق جدول نقص عضو از دست بدهد، اجازه ادامه تحصيل در آن رشته را ندارد و می‌تواند با رعايت ساير مقررات به رشته ديگری كه از لحاظ نمره آزمون ورودی نزديكترين نمره را دارد تغيير رشته دهد . در اين حال دانشجو از رعايت شرايط موضوع ماده 58 به استثنای بند 1 معاف خواهد بود.

تبصره : در مواردی كه دانشجو در طول دوره تحصيل دچار اختلالات روانی و رفتاری يا بيماری جسمی و نقص عضو مؤثر گردد به نحوی كه توانايی ادامه تحصيل در هيچ يك از رشته های گروه آزمايشی مربوط را نداشته باشد، می‌تواند با نظر شورای پزشكی دانشگاه و با تأييد شورای آموزشی دانشگاه به رشته ای در گروه آزمايشی ديگر كه از لحاظ نمره آزمون ورودی نزديكترين نمره را دارد، پس از كسب موافقت دانشگاه مقصد تغيير رشته دهد.
 ماده 66: معادلسازی و پذيرش دروسی كه دانشجو قبلا ً در دانشگاه‌ها يا ديگر مقاطع تحصيلي گذرانده است با رعايت شرايطی به شرح زير مجاز است:

1-66- دانشجو با توجه به سوابق تحصيلی خود مجاز به شركت در آزمون ورودی رشته جديد باشد.

2-66- دانشگاه قبلی و مدارك تحصيلی آن مورد تأييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی يا وزارت علوم تحقيقات و فناوری باشد. 3-66- تحصيل دانشجو در دانشگاه قبلی مطابق برنامه مصوب شورای عالی برنامه ريزی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و يا وزارت علوم، تحقيقات و فناوری باشد.

4-66 - محتوای آموزشی دروس گذرانده شده دانشجو با دروس رشته جديد به تشخيص گروه آموزشی حداقل 80 درصد اشتراك محتوايی داشته و نمره هر يك از دروس از 12 كمتر نباشد.
تبصره 1- معادلسازی دروس تخصصی در مقاطع هم سطح يا از مقاطع بالاتر به پايين تر امكانپذير است.
تبصره 2- معادلسازی و پذيرفتن دروس توسط گروه‌هاي آموزشی ذيربط در دانشگاه پذيرنده انجام می‌شود.
تبصره 3- نمرات دروس پذيرفته شده از دانشجو در محاسبه ميانگين نيمسال محسوب نمی‌شود ولي در محاسبه ميانگين كل دانشجو محسوب خواهد شد.
تبصره 4- به ازاء هر 20 واحد از دروس پذيرفته شده دانشجو، يك نيمسال تحصيلی از حداكثر مدت مجاز تحصيل وی كاسته می‌شود.
ماده 67: ميانگين كل نمرات دانشجو در پايان دوره تحصيل بايد حداقل 12 باشد تا در رشته تحصيلی خود حسب مورد مدرك كاردانی، كارشناسی پيوسته و يا كارشناسی ناپيوسته دريافت كند. در صورتي كه ميانگين كل نمرات دانشجو از 12 كمتر باشد چنانچه از نظر طول مدت تحصيل مانعي نداشته باشد. می‌تواند حداكثر تا 20 واحد درسی از درس‌هايی را كه با نمره كمتر از 12 قبول شده است در دوره های كاردانی و كارشناسی ناپيوسته، در يك نيمسال تحصيلي و در دوره كارشناسي پيوسته، در 2 نيمسال تحصيلي مجددًا انتخاب و آن دروس را تكرار كند تا ميانگين كل خود را جبران نمايد. در اين صورت نمرات دروس تكراري علاوه بر نمرات قبلي در كارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين كل نمرات او محسوب می‌شود.
تبصره 1- در صورتي كه دانشجو مطابق مفاد ماده 67 دروس تكراری را اخذ نمايد و در امتحان آن دروس مردود شود، چنانچه پس از احتساب كليه نمرات قبولی، ردی و تكراری ميانگين كل وي به 12 رسيده باشد، قبولی قبلی او در آن درس ملاك عمل است و دانشجو می تواند فارغ التحصيل شود . در صورتی كه ميانگين كل وي به 12 نرسيده باشد، چنانچه دانشجوی مقاطع كاردانی و كارشناسی ناپيوسته باشد از تحصيل محروم و اخراج می‌شود و در صورتی كه دانشجوی مقطع كارشناسی پيوسته باشد، دانشجو در آن درس مردود است و عليرغم اين كه قبلا ًدر آن درس نمره قبولی كسب نموده بايستي مجددًا آن درس را با رعايت مفاد ماده 67 تكرار نمايد.
تبصره 2- دانشجويی كه نتواند يا نخواهد از مقررات مذكور در اين ماده استفاده كند يا عليرغم استفاده از آن نتواند كمبود ميانگين كل نمرات خود را جبران نمايد در صورتی كه مقطع تحصيلی او كاردانی يا كارشناسی ناپيوسته باشد از تحصيل محروم و اخراج می‌شود و در صورتی كه در مقطع كارشناسی پيوسته باشد براساس ماده 31 و تبصره‌های آن اقدام می‌گردد.
ماده 68: دانشجويی كه كليه واحدهای درسی يكی از مقاطع كاردانی و كارشناسی ناپيوسته و كارشناسی پيوسته را طبق برنامه مصوب و براساس مقررات اين آيين‌نامه با موفقيت گذرانده باشد فارغ التحصيل آن دوره شناخته می‌شود.
تبصره 1- تاريخ فراغت از تحصيل دانشجو روزی است كه آخرين نمره درسی وی توسط استاد به اداره آموزش دانشكده تحويل می‌شود.
تبصره 2- با توجه به تبصره 1و رعايت دقيق مفاد ماده 25 ضرورت دارد هر دانشگاه در هر نيمسال، زمان خاصی را براي اعلام فراغت از تحصيل دانشجويان تعيين و مقدمات آن را فراهم سازد.
تبصره 3- قيد كلمه شبانه در مدارك فراغت از تحصيل دانش آموختگان دوره های شبانه الزامي است.
ماده 69: اين آيين نامه در 12 فصل و 69 ماده و 81 تبصره در بيست و ششمين جلسه شورای عالی برنامه‌ريزی علوم پزشكی مورخ 23/3/1383 مصوب گرديد و براي آن دسته از دانشجويانی كه از سال تحصيلی 84-1383 وارد دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي می شوند لازم الاجرا است و از اين تاريخ به بعد تمام آيين‌نامه ها، بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های مغاير با آن برای اين گروه از دانشجويان لغو می‌شود.